Posts tonen met het label Kluwer. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Kluwer. Alle posts tonen

zaterdag 4 april 2020

BPN 1750: Jazeker, internet heeft een beschermheilige


Isidorus, glasschilderij van Iris Gerritsen, Delft, particuliere collectie, 2005. 

Vandaag in 636 stierf Isidorus van Sevilla, beschermheilige van bibliotheken en internet. Je kunt je afvragen hoe hij de beschermheilige van het internet werd.

De rooms-katholieke kerk heeft een legioen van heiligverklaarde en fantasieheiligen; heiligen voor elke dag en elke gebeurtenis in het leven. Isidorus werd in 653 in Toledo heilig verklaard, omdat hij een voorbeeld was voor christenen en niet-christenen, een rol speelde in de kerk als bisschop van Sevilla en hij theoloog en geleerde was. Paus Johannes Paulus II heeft hem, naast het feit dat hij al de beschermheilige van catalogi en bibliotheken was, in 2005 aangewezen als de beschermheilige van het internet. Deze titel kreeg hij voor het encyclopedisch werk dat hij op zich nam door het samenstellen van een summa van universele kennis, de Etymologiae. Deze encyclopedie, een geschreven Wikipedia, beter bekend als Origines, bestaat uit een compilatie van 448 hoofdstukken in 20 delen. Persoonlijk houd ik van deze heilige omdat ik verschillende gelijkenissen met hem herken.

Tijdens het Vierde Concilie van Toledo in 633 stelde Isidorus voor om seminaries bij de Spaanse kathedralen in te stellen voor priesterstudenten. Grieks, Hebreeuws en liberale kunsten waren verplichte vakken, terwijl hij ook rechten en geneeskunde promootte. Dankzij Isodorus studeerde ik in mijn jeugd op kleine en grote seminaries en werd ik opgeleid in Grieks en Latijn, filosofie en theologie en studeerde af als Master of Divinity (MDiv.) aan het Notre Dame Seminary in New Orleans, La.

Nadat ik mijn studie had afgerond, verkoos ik geen klerikale carrière, maar ging de uitgeverij in. In 1970 kwam ik bij Uitgeverij Het Spectrum, onderdeel van VNU, terecht die een nieuwe algemene encyclopedie van 25 delen opzette en deze redactioneel  met behulp van een computer produceerde.  Bij Uitgeversmij. Oosthoek, onderdeel van Kluwer, produceerden we een encyclopedie in weekafleveringen met de naam Summa.

In 1980 stapte ik in de nieuwe mediawereld, eerst in online ASCII en videotex, later in offline media als magnetische en optische schijven, totdat in de jaren negentig internet doorbrak. Zowel online als offline bleef ik geïnteresseerd in encyclopedieën zoals de gedrukte 21-delige Academic American Encyclopaedia, een product van het Amerikaanse avontuur van VNU begin jaren tachtig, die door Grolier werd omgezet in de eerste lichting elektronische naslgwerken en online werd gedistribueerd door The New York Times Information Bank, de Dow Jones News/Retrieval en Compuserve en offline op CD-ROM. Als Nederlander zag ik met belangstelling de publicatie van de Interactieve Encyclopedie op CD-I van Philips Media. IN 1994 brak internet door als een allround kennisdrager met zoekmachines als AltaVista en Yahoo. Maar de kenniswereld veranderde in 1998 door de introductie van de zoekmachine Google en in 2001 met de internet encyclopedie Wikipedia.
 
Er is enige gelijkenis tussen Isidorus en mij, maar die verdient wel een disclaimer: hij is een heilige en ik niet. Hij is de patroonheilige van gedrukte catalogi en gedrukte bibliotheken en sinds deze eeuw van het digitale medium internet. Ik ben de bibliothecaris van een kennismuur van 20 gedrukte, meerdelige encyclopedieën en de curator van pre-internet online streams zoals ASCII, videotex en een depot van offline media zoals floppy discs, videodiscs, CD-ROM's en CD-I's.

donderdag 7 december 2017

Geen eind aan boeken – Wél aan het zoeken

In mei 1982 publiceerde Boekblad een nieuwe-mediaspecial. Eén van de verhalen ging over de Juridische Databank van Kluwer Groep Rechtswetenschappen. Het had de uitgeversvriendelijke titel ‘Geen eind aan boeken – Wél aan het zoeken’. Is dat nu nog zo? Een advocaat wordt in ieder geval vaak nog tegen een met boeken gevulde boekenkast gefotografeerd en nauwelijks achter een pc.
 

De TI Silent waarmee Cor Verschoor en Jaap van Beelen in 1977 de eerste demonstratiesessies van Kluwer Juridische Databank gaven

De aanloop 
Uitgever Kluwer Rechtswetenschappen was een van de eerste particuliere bedrijven die een eigen Nederlandse online-dienst opzetten. De top van Kluwer Rechtswetenschappen had al in 1975 in de VS rondgekeken en daar de makers van juridische informatiediensten Mead Data Central (Lexis) en West Law bezocht. Kluwer kon niet achterblijven met een online-dienst, zo luidde de conclusie.

Lees verder in het inct.archief van de digitale geschiedenis:

vrijdag 6 november 2015

Deze maand in digitaalverleden.nl

In november 1984

verschijnt het artikel Digital treat for U.S. database producers in het vakblad Online met een overzicht van de bedrijfsovernames in de VS door Elsevier, VNU, Kluwer en Samsom.



Voor meer info zie bit.ly/1MMk7gc

Voor de introductie van internet was er reeds een informatie-industrie in Nederland. Het boek Toen digitale media nog nieuw waren geeft een overzicht  van die periode vanaf 1968 tot 1997. Bestel het boek a 29,95 euro (zonder verzendkosten) op http://bit.ly/1DYjRSN

Dutch Treat for U.S. Database Producers

Page 32: advertisement





































zondag 25 oktober 2015

Viewdata



In Boekblad van 24 oktober 1980 schreef Willem Tel de volgende column over de dienst:




‘De stoppen sloegen door bij de opening van de Viditelpraktijkproef op 7 augustus jl. Dit voorval heeft echter niet kunnen verhinderen dat Nederland opgescheept zit met een nieuw openbaar informatiesysteem. U kunt nu met een aangepaste (kleuren)televisie van ca. ƒl. 3000 (1375 euro), een speciaal kastje van de PTT voor ƒl. 10 (4,50 euro) per maand en een telefoon informatie opvragen bij de computer in Den Haag.

Op de lokroep van dit nieuwe medium kwamen banken en verzekeringsbedrijven af, zelfs een partnerbemiddelingsbureau (geen foto’s o.e.r.). Ook de dagblad-, tijdschriften- en boekenuitgeverijen hebben zich in het avontuur gestort. De VNU richtte er zelfs een actiecentrum voor in, dat alle opgedane kennis moest doorgeven aan de werkmaatschappijen. ICU is vertegenwoordigd door Samsom. En Elsevier-NDU en Kluwer nemen deel in de tel-rage met resp. Infotel en Kluwitel. Verder is Uitgeverij Strengholt opvallend aanwezig.



Het medium viewdata, met de Nederlandse roepnaam Viditel, werd in 1978 aangekondigd als een snel en encyclopedisch medium. Met een druk op de knop zou u alles kunnen opvragen, wat u al jaren had willen weten, maar nooit aan toegekomen was vanwege de kilometerlange rij boeken, die u zou moeten doorwerken. Kortom: de dagbladen, tijdschriften en naslagwerken zouden zich bedreigd moeten voelen.

Van het overbruggen van de tijdkloof via dit medium is vooralsnog weinig te merken. De meeste uitgevers volstaan met het imiteren van hun papieren produkten en brochures op beeldschermgrootte. En dat gaat met de nodige pijn gepaard. Zo bracht Strengholt de eerste maanden de rubriek “De mop van de dag”, die wekelijks werd ingevoerd. Maar er zijn ook enige tekenen van hoop.

Sinds enige weken brengt Tijl Datapress eindelijk vier keer per dag de noteringen van de effecten- en optiebeurzen. Maar deze toepassing lag ook direct voor de hand. Meer creatief is de toepassing van de Dienst Exportbevordering en Exportvoorlichting (EVD) van het ministerie van Economische Zaken. Deze brengt dagelijks internationale aanbestedingen vers van de telex op Viditel. Dit scheelt het Nederlandse bedrijfsleven minimaal één week wachttijd.


Voorlopig blijft Viditel een stadion met publiek, namelijk de gebruikers, en spelers, de informatieleveranciers. Maar het scenario voor het spel én de spelregels moet nog geschreven worden.’

Naschrift: de column in Boekblad werd Viewdata genoemd. Deze generieke term voor videotex verdween, aangezien de term merktechnisch was geclaimd voor een ander communicatiesysteem. Overigens werd viewdata nogal eens verkeerd gespeld als vuedata.


vrijdag 16 oktober 2015

Deze maand in digitaalverleden.nl

In 1992 


maken acht uitgevers de resultaten van het door EZ gesubsidieerde CD-i project bekend. Proclama toonde The Life of Jesus, maar gaf aan te wachten met een CD-i productie.Tirion gaat vier cursussen First Aid op CD-i zetten. Teleac zet een cursus Tekenen en schilderen op de schijf. Thieme en Kluwer Technische boeken zijn terughoudend. Zomer & Keuning wil wel een tuinschijf maken. Spectrum heeft geen directe plannen.Unieboek en Meulenhoff maakten voor de proef CD-i Edutainment with Miffy (Nijntje).

Meer info op pg. 188

Voor de introductie van internet was er reeds een informatie-industrie in Nederland. Het boek Toen digitale media nog nieuw waren geeft een overzicht  van die periode vanaf 1968 tot 1997. Bestel het boek a 29,95 euro (zonder verzendkosten) op http://bit.ly/1DYjRSN

donderdag 9 april 2015

Een TI Silent 765 geveild

Vanavond werd op Catawiki een Silent 765 computer terminal van Texas Instruments uit 1976 geveild en het kavel bracht 172 euro op. Volgens de begeleidende beschrijving was hij in goede conditie, getest en nog steeds werkend.


 
De verkoper gaf de volgende informatie mee over het apparaat:
De Silent 700 was een lijn van draagbare computer terminals vervaardigd door Texas Instruments in de jaren 1970 en 1980. Silent 700s bedrukt met een dot-matrix verwarmingselement op een rol van warmtegevoelig papier. De TI Silent 765 is uitgerust met het toen revolutionaire “Bubble “memory.
Het begrip bubble geheugen , een nieuwe vorm van vluchtige solid - state geheugen , werd eerst geïntroduceerd door in 1967 terwijl het werken bij Bell Telephone Laboratories.
Bubble geheugen begon als een veelbelovende nieuwe technologie voor gegevensopslag in de jaren 1970. Bubble geheugen is een type niet-vluchtig geheugen voor de computer die een dunne film van een magnetisch materiaal gebruikt om kleine gemagnetiseerde gebieden, bekend als bellen of domeinen te produceren. Elke bubble kan één databit opslaan.
Deze Silent 765 bevat 24kb aan bubble geheugen en heeft een auditief modem van 300 baud, voorzien van twee gehoorschelpen die over de hoorn van het telefoon toestel pasten.
Deze data-terminal functioneert vanzelfsprekend volledig.

Het apparaat riep bij mij nostalgische gevoelens op. Het apparaat stamt uit 1976. Het was de tijd waarin de juridische uitgeverij van het Kluwer concern begon te werken aan zijn Juridische Databank. Uitgever Kluwer Rechtswetenschappen was een van de eerste particuliere bedrijven, die een eigen Nederlandse online-dienst ging opzetten. De top van Kluwer Rechtswetenschappen had al in 1975 in de VS rondgekeken en daar de juridische informatiediensten van Mead Data Central en West Law bezocht. Kluwer kon niet achterblijven met een online-dienst, zo luidde de conclusie. Maar tegelijkertijd was de vraag hoe een dergelijke dienst ooit rendabel was te maken in een klein land als Nederland. Zonder die vraag te kunnen beantwoorden, begon het uitgeversbedrijf in 1975 serieus aan het project Juridische Databank. Met een Bull-computer ging men in 1976 van start. Daarop draaide de software Status, ontwikkeld door het Brits nucleair laboratorium in Harwell. Status was een zogeheten full-text retrieval pakket, waarmee men op willekeurige woorden in een bestand kon zoeken. Maar eerst moesten zetbestanden worden ingevoerd en dat was nog een heel karwei aangezien veel van die zetbestanden niet opgeschoond waren en tikfouten bevatten.
 
Vanaf 1977 begon Kluwer met het geven van demonstraties aan (semi-)overheden en advocatenkantoren. Met een terminal vergelijkbaar met het geveilde exemplaar demonstreerden Cor Verschoor en Jaap van Beelen de databank bij de overheid en advocatenkantoren.
De terminal had geen beeldscherm, maar werkte op papier. De snelheid tussen de gastheercomputer (host) en de terminal bedroeg 300 baud (ca. 1200 bits per seconde). Het zoekprogramma werkte met commando's (>>). Een zoeker moest dus wel kennis hebben van de juridische materie, de opbouw van de databank, de commandostructuur en vraagstructuur (Boolean operators zoals AND, OR, PLUS of de gebruikte symbolen zoals + en haakjes). In die tijd waren zoekers ware terminalmachinisten. Aangezien er betaald werd per aangesloten periode voor de databank en de telefoon, moest een zoeker in zo kort mogelijk tijd het antwoord zien te vinden.
Uitgeverij Kluwer had de productie en exploitatie van juridische databanken ondergebracht in het bedrijf Kluwer Datalex. Op 1 april 1980 was het bedrijf zo ver dat de exploitatie van de online-dienst kon beginnen. Kluwer zou daarmee de eerste commerciële onlinedienst in Nederland leveren. Bij deze uitgeverij was men zich ervan bewust dat de invoering van de informatiedienst een kwestie van lange adem zou worden en vroeg om een kostbare klantenbegeleiding. De vooruitzichten waren desondanks goed. De doelgroep was breed, met klanten bij de overheid, bij juridische afdelingen van bedrijven en advocatenkantoren. Directeur Caf van Kempen rekende in 1981 in Boekblad voor: ‘Er zijn iets meer dan 4000 advocaten, verdeeld over zo’n 1200 kantoren. Dat betekent per aansluiting een veelvoud van gebruikers’. Bovendien gokte de uitgever – terecht naar later bleek – op een overbrugging van de generatiekloof. In 1985 werden de investeringen voor de ontwikkeling van Kluwer Datalex ter grootte van 12 miljoen gulden (5,5 miljoen euro) in één keer afgeboekt.

Update 10 april 2015 om 14:45 uur GMT
 

woensdag 1 april 2015

Deze dag in digitaalverleden.nl


In 1980
 
lanceert Uitgeverij Kluwer Rechtswetenschappen na drie jaar voorbereiding de Juridische Databank, een online informatiedienst voor advocatenkantoren en overheidsinstellingen.
 

Meer info op pg. 104

Voor de introductie van internet was er reeds een informatie-industrie in Nederland. Het boek Toen digitale media nog nieuw waren geeft een overzicht  van die periode vanaf 1968 tot 1997. Bestel het boek a 29,95 euro (zonder verzendkosten) op http://bit.ly/1DYjRSN  

maandag 19 januari 2015

1980: start Nederlandse informatie-industrie

Jonge generaties zullen zich waarschijnlijk  niet bewust zijn van het bestaan van een Nederlandse informatie-industrie vóór de introductie van consumenteninternet in 1994. De aanloop naar de commerciële en publieke begin van de digitale informatie van de Nederlandse industrie is gestart in 1967 en 13 jaar later in 1980 ging de Nederlands informatie-industrie commercieel en publiek met databases, videotexdiensten en teletekst informatiediensten, geproduceerd door bestaande en nieuwe bedrijven en overheidsinstellingen.

De aanloop naar 1980
De digitalisering van het publiceren van informatie begon met de automatisering van zetwerk en de opslag op magnetische tapes. In Nederland werd het proces bedacht door Excerpta Medica en haar zusterbedrijf Infonet. Wetenschappelijke uitgeverij Excerpta Medica begon met fotozetwerk evenals offline en online distributie, resp. magneetbanden en online via diensten als Dialog sinds 1974. De expertise van Infonet werd gebruikt door de redactie en het productieteam van de Grote Spectrum Encyclopedie (GSE) en aanvankelijk voor het nationale bibliotheek systeem.

In 1975 bezocht het management team van Kluwer juridische uitgevers zoals Westlaw in de VS en begon te praten over het opzetten van een Nederlandse juridische database. In 1977 was Kluwer Rechtswetenschap zover dat databanken opgebouwd werden en de eerste met demo’s ermee gegeven.

In 1976 werd het Britse videotexsysteeem  aan kabelaars en telco’s getoond voor de introductie in Nederland. Ook het Nederlandse staatsbedrijf  der PTT toonde interesse. Een jaar later begon de Nederlandse publieke omroep NOS met de variant van videotex, nl. teletekst, de tekst-televisiedienst, te bestuderen.


De consumentenelektronicabeurs Firato was het draaipunt voor bedrijven en staatsinstellingen om serieus over elektronische diensten na te denken of achter te gaan lopen. Dus in 1979 besloot de NOS om te beginnen met het experimenteren met de tekst-televisiedienst Teletekst. Ook de PTT begon  videotex serieus te nemen met het opzetten van een aparte afdeling.



Ook de Nederlandse uitgever VNU zette een videotex adviesdienst TVS (Toegepaste Viewdata Systemen) op. Elsevier was al commercieel bezig en Kluwer was druk met de voorbereiding van de Juridische Databank. Dus twee staatsbedrijven en drie particuliere bedrijven stonden in de startblokken om met publieke of  commerciële digitale informatiediensten geld te gaan verdienen.

Race voor digitale informatie
Het jaar 1980 begon met het nodige lawaai. VNU startte een media-laboratorium onder de naam VNU Database Publishing International. Het werd opgericht om de digitale mogelijkheden onderzoeken voor bedrijfsinformatie. Op 1 april 1980 werden drie digitale informatiediensten gelanceerd. De publieke omroep systeem begon de tekst-televisie dienst Teletekst, (dit tot groot chagrijn van de krantenwereld). Op dezelfde dag  lanceerde Kluwer Rechtswetenschap haar Juridische Databank commercieel. Op dezelfde dag lanceerde het blad Distrifood haar videotex informatiedienst.

Op 7 augustus 1980 lanceerde de Nederlandse PTT met de videotexdienst Viditel met VNU als één van de grootste informatie-aanbieders, nl. Jobdata, Teletips en Distrifood. In hetzelfde jaar kocht Elsevier het Amerikaanse Congres Information Service (CIS) voor 43 miljoen gulden; het uitgeversbedrijf  zag de dienst als een springplank voor een vergelijkbare dienst van de Europese Economische Gemeenschap (EEG).


Het was duidelijk dat de race voor digitale informatie was begonnen. Elsevier was ver vooruit met ervaring in de online databankwereld wereldwijd en specifiek in de Verenigde Staten, maar moest ook de nederlaag van Europe Data, de Europese evenknie van CIS, erkennen in 1987. Kluwer was de juridische dienst begonnen als een nieuw distributiekanaal voor de juridische informatie die zij in eigendom had. VNU DPI was opgezet als een media-laboratorium om haar weg in het bedrijfsleven te vinden, maar dat mislukte, omdat het bedrijf geen eigen content bezat en echt beleid ontbrak. De twee staatsbedrijven begonnen met de Teletekst en Viditel diensten met publiek geld. Alle drie bedrijven, daarentegen, waren gericht op het groeidoel van 30 procent van de omzet uit digitale diensten en producten in het jaar 2000.

Digitalisering kader van de internationalisering
De race voor digitale informatie werd niet alleen beperkt tot het Nederlandse grondgebied. Alle drie uitgeverijen kregen ook expliciet een internationaliseringsbeleid. Elsevier was al internationaal gegaan met zijn wetenschappelijke divisie. Kluwer begon rond te kijken in de wetenschappelijke en professionele sectoren. VNU begon zijn reis van Haarlem naar Harlem in het bedrijfsleven met het kopen van de Amerikaanse dienst Disclosure en het starten van VNU Business Publications in Londen (UK).

Terugkijkend na 35 jaar, kunnen we concluderen dat Elsevier en Kluwer in de digitale informatie-industrie internationaal niches hebben gevonden. Elsevier is groot in wetenschappelijke informatie met diensten zoals LexisNexis, Science Direct en Scopus. Kluwer heeft zich gespecialiseerd in wet- en regelgeving, accountancy en de gezondheidszorg. VNU bestaat sinds januari 2007 niet meer.