Posts tonen met het label Cor Verschoor. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Cor Verschoor. Alle posts tonen

donderdag 7 december 2017

Geen eind aan boeken – Wél aan het zoeken

In mei 1982 publiceerde Boekblad een nieuwe-mediaspecial. Eén van de verhalen ging over de Juridische Databank van Kluwer Groep Rechtswetenschappen. Het had de uitgeversvriendelijke titel ‘Geen eind aan boeken – Wél aan het zoeken’. Is dat nu nog zo? Een advocaat wordt in ieder geval vaak nog tegen een met boeken gevulde boekenkast gefotografeerd en nauwelijks achter een pc.
 

De TI Silent waarmee Cor Verschoor en Jaap van Beelen in 1977 de eerste demonstratiesessies van Kluwer Juridische Databank gaven

De aanloop 
Uitgever Kluwer Rechtswetenschappen was een van de eerste particuliere bedrijven die een eigen Nederlandse online-dienst opzetten. De top van Kluwer Rechtswetenschappen had al in 1975 in de VS rondgekeken en daar de makers van juridische informatiediensten Mead Data Central (Lexis) en West Law bezocht. Kluwer kon niet achterblijven met een online-dienst, zo luidde de conclusie.

Lees verder in het inct.archief van de digitale geschiedenis:

donderdag 9 april 2015

Een TI Silent 765 geveild

Vanavond werd op Catawiki een Silent 765 computer terminal van Texas Instruments uit 1976 geveild en het kavel bracht 172 euro op. Volgens de begeleidende beschrijving was hij in goede conditie, getest en nog steeds werkend.


 
De verkoper gaf de volgende informatie mee over het apparaat:
De Silent 700 was een lijn van draagbare computer terminals vervaardigd door Texas Instruments in de jaren 1970 en 1980. Silent 700s bedrukt met een dot-matrix verwarmingselement op een rol van warmtegevoelig papier. De TI Silent 765 is uitgerust met het toen revolutionaire “Bubble “memory.
Het begrip bubble geheugen , een nieuwe vorm van vluchtige solid - state geheugen , werd eerst geïntroduceerd door in 1967 terwijl het werken bij Bell Telephone Laboratories.
Bubble geheugen begon als een veelbelovende nieuwe technologie voor gegevensopslag in de jaren 1970. Bubble geheugen is een type niet-vluchtig geheugen voor de computer die een dunne film van een magnetisch materiaal gebruikt om kleine gemagnetiseerde gebieden, bekend als bellen of domeinen te produceren. Elke bubble kan één databit opslaan.
Deze Silent 765 bevat 24kb aan bubble geheugen en heeft een auditief modem van 300 baud, voorzien van twee gehoorschelpen die over de hoorn van het telefoon toestel pasten.
Deze data-terminal functioneert vanzelfsprekend volledig.

Het apparaat riep bij mij nostalgische gevoelens op. Het apparaat stamt uit 1976. Het was de tijd waarin de juridische uitgeverij van het Kluwer concern begon te werken aan zijn Juridische Databank. Uitgever Kluwer Rechtswetenschappen was een van de eerste particuliere bedrijven, die een eigen Nederlandse online-dienst ging opzetten. De top van Kluwer Rechtswetenschappen had al in 1975 in de VS rondgekeken en daar de juridische informatiediensten van Mead Data Central en West Law bezocht. Kluwer kon niet achterblijven met een online-dienst, zo luidde de conclusie. Maar tegelijkertijd was de vraag hoe een dergelijke dienst ooit rendabel was te maken in een klein land als Nederland. Zonder die vraag te kunnen beantwoorden, begon het uitgeversbedrijf in 1975 serieus aan het project Juridische Databank. Met een Bull-computer ging men in 1976 van start. Daarop draaide de software Status, ontwikkeld door het Brits nucleair laboratorium in Harwell. Status was een zogeheten full-text retrieval pakket, waarmee men op willekeurige woorden in een bestand kon zoeken. Maar eerst moesten zetbestanden worden ingevoerd en dat was nog een heel karwei aangezien veel van die zetbestanden niet opgeschoond waren en tikfouten bevatten.
 
Vanaf 1977 begon Kluwer met het geven van demonstraties aan (semi-)overheden en advocatenkantoren. Met een terminal vergelijkbaar met het geveilde exemplaar demonstreerden Cor Verschoor en Jaap van Beelen de databank bij de overheid en advocatenkantoren.
De terminal had geen beeldscherm, maar werkte op papier. De snelheid tussen de gastheercomputer (host) en de terminal bedroeg 300 baud (ca. 1200 bits per seconde). Het zoekprogramma werkte met commando's (>>). Een zoeker moest dus wel kennis hebben van de juridische materie, de opbouw van de databank, de commandostructuur en vraagstructuur (Boolean operators zoals AND, OR, PLUS of de gebruikte symbolen zoals + en haakjes). In die tijd waren zoekers ware terminalmachinisten. Aangezien er betaald werd per aangesloten periode voor de databank en de telefoon, moest een zoeker in zo kort mogelijk tijd het antwoord zien te vinden.
Uitgeverij Kluwer had de productie en exploitatie van juridische databanken ondergebracht in het bedrijf Kluwer Datalex. Op 1 april 1980 was het bedrijf zo ver dat de exploitatie van de online-dienst kon beginnen. Kluwer zou daarmee de eerste commerciële onlinedienst in Nederland leveren. Bij deze uitgeverij was men zich ervan bewust dat de invoering van de informatiedienst een kwestie van lange adem zou worden en vroeg om een kostbare klantenbegeleiding. De vooruitzichten waren desondanks goed. De doelgroep was breed, met klanten bij de overheid, bij juridische afdelingen van bedrijven en advocatenkantoren. Directeur Caf van Kempen rekende in 1981 in Boekblad voor: ‘Er zijn iets meer dan 4000 advocaten, verdeeld over zo’n 1200 kantoren. Dat betekent per aansluiting een veelvoud van gebruikers’. Bovendien gokte de uitgever – terecht naar later bleek – op een overbrugging van de generatiekloof. In 1985 werden de investeringen voor de ontwikkeling van Kluwer Datalex ter grootte van 12 miljoen gulden (5,5 miljoen euro) in één keer afgeboekt.

Update 10 april 2015 om 14:45 uur GMT
 

zondag 18 januari 2015

Dit jaar in digitaalverleden.nl

In 1975 

oriënteert de top van Kluwer Rechtswetenschappen zich in de VS op de juridische informatiediensten van Mead Data Central en West Law. Na de reis wordt het project Juridische Databank opgezet. In 1976 werkt de uitgeverij aan haar Juridische Databank met een Bull-computer en de software Status, ontwikkeld door het Brits nucleair laboratorium in Harwell. Status was een zgn. full text retrieval pakket, waarmee men op willekeurige woorden in een bestand kon zoeken.
In 1977  worden de eerste demonstraties van het juridische online systeem verzorgd door Cor Verschoor en Jaap van Beelen op een terminal zonder beeldscherm, bestaande uit een toetsenbord, een thermische printer en een akoestisch modem.

Meer op pg. 82

Voor de introductie van internet was er reeds een informatie-industrie in Nederland. Het boek Toen digitale media nog nieuw waren geeft een overzicht  van die periode vanaf 1968 tot 1997. Bestel het boek a 29,95 euro (zonder verzendkosten) op http://bit.ly/1DYjRSN 

zaterdag 17 september 2011

Wie komen er voor in het boek: De aanloop (2)

De aanloop naar commerciële online diensten en producten ligt in 1967 toen de uitgeverij Excerpta Medica een studie deed naar het gebruik van een computer in de redactionele omgeving. Dat werden uiteraard geen PC’s , want die waren er nog niet. Het werden vier geschakelde NCR 315 machines. De initiator van de studie was Pierre Vinken. Deze neurochirurg innoveerde het redactionele proces van de biomedische uitgeverij Excerpta Media. Uiteindelijk voerde Vinken een elektronische uitgeeflijn bij de uitgeverij in, die vanaf 1974 bestanden op magneetband aan bedrijven aanbood en via de Amerikaanse online informatiedienst Dialog. Met de opgedane ervaring adviseerde Vinken ook de wetenschappelijke bibliotheken en uitgeverijen zoals Uitgeverij het Spectrum. Met de vliegtuigbouwkundige Van der Walle bouwde Pierre Vinken het bedrijf Infonet op, dat zich richtte op elektronisch uitgeven.


Bij TNO werd al vroeg online gerechercheerd naar wetenschappelijke artikelen en met name chemische artikelen. Dit gebeurde onder leiding van Charles Citroen. Hij was ook een van de oprichters van VOGIN (Vereniging van Online Gebruiker Informatiesystemen Nederland) in 1977 (zie foto van oprichting). Charles is voor mij de godfather van online Nederland; ik leerde van hem online zoeken in 1980.

In 1972 werd door de minister van Onderwijs en Wetenschappen de Commissie Nucleaire Informatieverzorging (CNI) opgericht. CNI werd belast met het verzorgen van het Nederlandse aandeel in het International Nuclear Information System (INIS). Na diverse uitbreidingen van het takenpakket werd in 1976 de naam gewijzigd in COmmissie voor BIbliografie en DOCumentatie (Cobidoc). Online databanken waren toen nog nauwelijks bekend en een van de belangrijkste taken van Cobidoc destijds was de voorlichting over en het promoten van informatie uit online databanken.
Cobidoc werd in 1987 geprivatiseerd en de activiteiten op commerciële basis voortgezet in Cobidoc BV. Vanaf het begin maakten Peter Rosenbrand en Jan van der Veen deel uit van Cobidoc.

De EVD, de promotie-afdeling van het toenmalig ministerie van Economische Zaken, was ook vroeg actief met online. Er was een databank met samenvattingen van artikelen over de Nederlandse economie, die online gebracht werd bij Dialog. En later bracht de EVD de Europese aanbestedingen op Viditel. Projectleider was toen de heer Ypma.


Kluwer begon vanaf 1975 met het opzetten van een juridische databank. Vanaf 1977 begonnen Cor Verschoor en Jaap van Beelen met voorlichting over deze databank binnen Kluwer en bij de overheid en advocatenkantoren. Ik maakte toen kennis met online zoeken.







(Ik  begon naar aanleiding van een demonstratie consequenties ervan door te denken voor encyclopedieën voor mijn toenmalige uitgever Oosthoek. Het leverde een typisch plaatje op van de toekomst voorspellen via de achteruitkijkspiegel).




Vanaf 1976 begonnen de omroepen te kijken naar teletekst. Wim Stokla, ex adjunct-hoofdredacteur, kreeg de opdracht om teletekst in de omroep te integreren. Tijdens de Firato, de jaarlijkse consumentenelektronica beurs van 1978 werd een eerste demonstratie gegeven.


Tijdens deze Firato van 1978 gaf de PTT ook een demonstratie van videotex. De demonstraties van teletekst en videotex schiepen grote verwarring, maar ook zag men met name voor videotex commerciële mogelijkheden. De PTT benoemde Ir. Chiel Ruiten (+) tot projectleider voor videotex.


Uitgeverij VNU vond de dreiging groot o.a. voor de vacature advertenties van Intermediair en begon een adviesbureau voor videotex onder de naam TVS onder leiding van Arjen Everts.