Posts tonen met het label Juridische Databank. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Juridische Databank. Alle posts tonen

donderdag 7 december 2017

Geen eind aan boeken – Wél aan het zoeken

In mei 1982 publiceerde Boekblad een nieuwe-mediaspecial. Eén van de verhalen ging over de Juridische Databank van Kluwer Groep Rechtswetenschappen. Het had de uitgeversvriendelijke titel ‘Geen eind aan boeken – Wél aan het zoeken’. Is dat nu nog zo? Een advocaat wordt in ieder geval vaak nog tegen een met boeken gevulde boekenkast gefotografeerd en nauwelijks achter een pc.
 

De TI Silent waarmee Cor Verschoor en Jaap van Beelen in 1977 de eerste demonstratiesessies van Kluwer Juridische Databank gaven

De aanloop 
Uitgever Kluwer Rechtswetenschappen was een van de eerste particuliere bedrijven die een eigen Nederlandse online-dienst opzetten. De top van Kluwer Rechtswetenschappen had al in 1975 in de VS rondgekeken en daar de makers van juridische informatiediensten Mead Data Central (Lexis) en West Law bezocht. Kluwer kon niet achterblijven met een online-dienst, zo luidde de conclusie.

Lees verder in het inct.archief van de digitale geschiedenis:

donderdag 9 april 2015

Een TI Silent 765 geveild

Vanavond werd op Catawiki een Silent 765 computer terminal van Texas Instruments uit 1976 geveild en het kavel bracht 172 euro op. Volgens de begeleidende beschrijving was hij in goede conditie, getest en nog steeds werkend.


 
De verkoper gaf de volgende informatie mee over het apparaat:
De Silent 700 was een lijn van draagbare computer terminals vervaardigd door Texas Instruments in de jaren 1970 en 1980. Silent 700s bedrukt met een dot-matrix verwarmingselement op een rol van warmtegevoelig papier. De TI Silent 765 is uitgerust met het toen revolutionaire “Bubble “memory.
Het begrip bubble geheugen , een nieuwe vorm van vluchtige solid - state geheugen , werd eerst geïntroduceerd door in 1967 terwijl het werken bij Bell Telephone Laboratories.
Bubble geheugen begon als een veelbelovende nieuwe technologie voor gegevensopslag in de jaren 1970. Bubble geheugen is een type niet-vluchtig geheugen voor de computer die een dunne film van een magnetisch materiaal gebruikt om kleine gemagnetiseerde gebieden, bekend als bellen of domeinen te produceren. Elke bubble kan één databit opslaan.
Deze Silent 765 bevat 24kb aan bubble geheugen en heeft een auditief modem van 300 baud, voorzien van twee gehoorschelpen die over de hoorn van het telefoon toestel pasten.
Deze data-terminal functioneert vanzelfsprekend volledig.

Het apparaat riep bij mij nostalgische gevoelens op. Het apparaat stamt uit 1976. Het was de tijd waarin de juridische uitgeverij van het Kluwer concern begon te werken aan zijn Juridische Databank. Uitgever Kluwer Rechtswetenschappen was een van de eerste particuliere bedrijven, die een eigen Nederlandse online-dienst ging opzetten. De top van Kluwer Rechtswetenschappen had al in 1975 in de VS rondgekeken en daar de juridische informatiediensten van Mead Data Central en West Law bezocht. Kluwer kon niet achterblijven met een online-dienst, zo luidde de conclusie. Maar tegelijkertijd was de vraag hoe een dergelijke dienst ooit rendabel was te maken in een klein land als Nederland. Zonder die vraag te kunnen beantwoorden, begon het uitgeversbedrijf in 1975 serieus aan het project Juridische Databank. Met een Bull-computer ging men in 1976 van start. Daarop draaide de software Status, ontwikkeld door het Brits nucleair laboratorium in Harwell. Status was een zogeheten full-text retrieval pakket, waarmee men op willekeurige woorden in een bestand kon zoeken. Maar eerst moesten zetbestanden worden ingevoerd en dat was nog een heel karwei aangezien veel van die zetbestanden niet opgeschoond waren en tikfouten bevatten.
 
Vanaf 1977 begon Kluwer met het geven van demonstraties aan (semi-)overheden en advocatenkantoren. Met een terminal vergelijkbaar met het geveilde exemplaar demonstreerden Cor Verschoor en Jaap van Beelen de databank bij de overheid en advocatenkantoren.
De terminal had geen beeldscherm, maar werkte op papier. De snelheid tussen de gastheercomputer (host) en de terminal bedroeg 300 baud (ca. 1200 bits per seconde). Het zoekprogramma werkte met commando's (>>). Een zoeker moest dus wel kennis hebben van de juridische materie, de opbouw van de databank, de commandostructuur en vraagstructuur (Boolean operators zoals AND, OR, PLUS of de gebruikte symbolen zoals + en haakjes). In die tijd waren zoekers ware terminalmachinisten. Aangezien er betaald werd per aangesloten periode voor de databank en de telefoon, moest een zoeker in zo kort mogelijk tijd het antwoord zien te vinden.
Uitgeverij Kluwer had de productie en exploitatie van juridische databanken ondergebracht in het bedrijf Kluwer Datalex. Op 1 april 1980 was het bedrijf zo ver dat de exploitatie van de online-dienst kon beginnen. Kluwer zou daarmee de eerste commerciële onlinedienst in Nederland leveren. Bij deze uitgeverij was men zich ervan bewust dat de invoering van de informatiedienst een kwestie van lange adem zou worden en vroeg om een kostbare klantenbegeleiding. De vooruitzichten waren desondanks goed. De doelgroep was breed, met klanten bij de overheid, bij juridische afdelingen van bedrijven en advocatenkantoren. Directeur Caf van Kempen rekende in 1981 in Boekblad voor: ‘Er zijn iets meer dan 4000 advocaten, verdeeld over zo’n 1200 kantoren. Dat betekent per aansluiting een veelvoud van gebruikers’. Bovendien gokte de uitgever – terecht naar later bleek – op een overbrugging van de generatiekloof. In 1985 werden de investeringen voor de ontwikkeling van Kluwer Datalex ter grootte van 12 miljoen gulden (5,5 miljoen euro) in één keer afgeboekt.

Update 10 april 2015 om 14:45 uur GMT
 

woensdag 1 april 2015

Deze dag in digitaalverleden.nl


In 1980
 
lanceert Uitgeverij Kluwer Rechtswetenschappen na drie jaar voorbereiding de Juridische Databank, een online informatiedienst voor advocatenkantoren en overheidsinstellingen.
 

Meer info op pg. 104

Voor de introductie van internet was er reeds een informatie-industrie in Nederland. Het boek Toen digitale media nog nieuw waren geeft een overzicht  van die periode vanaf 1968 tot 1997. Bestel het boek a 29,95 euro (zonder verzendkosten) op http://bit.ly/1DYjRSN  

maandag 19 januari 2015

1980: start Nederlandse informatie-industrie

Jonge generaties zullen zich waarschijnlijk  niet bewust zijn van het bestaan van een Nederlandse informatie-industrie vóór de introductie van consumenteninternet in 1994. De aanloop naar de commerciële en publieke begin van de digitale informatie van de Nederlandse industrie is gestart in 1967 en 13 jaar later in 1980 ging de Nederlands informatie-industrie commercieel en publiek met databases, videotexdiensten en teletekst informatiediensten, geproduceerd door bestaande en nieuwe bedrijven en overheidsinstellingen.

De aanloop naar 1980
De digitalisering van het publiceren van informatie begon met de automatisering van zetwerk en de opslag op magnetische tapes. In Nederland werd het proces bedacht door Excerpta Medica en haar zusterbedrijf Infonet. Wetenschappelijke uitgeverij Excerpta Medica begon met fotozetwerk evenals offline en online distributie, resp. magneetbanden en online via diensten als Dialog sinds 1974. De expertise van Infonet werd gebruikt door de redactie en het productieteam van de Grote Spectrum Encyclopedie (GSE) en aanvankelijk voor het nationale bibliotheek systeem.

In 1975 bezocht het management team van Kluwer juridische uitgevers zoals Westlaw in de VS en begon te praten over het opzetten van een Nederlandse juridische database. In 1977 was Kluwer Rechtswetenschap zover dat databanken opgebouwd werden en de eerste met demo’s ermee gegeven.

In 1976 werd het Britse videotexsysteeem  aan kabelaars en telco’s getoond voor de introductie in Nederland. Ook het Nederlandse staatsbedrijf  der PTT toonde interesse. Een jaar later begon de Nederlandse publieke omroep NOS met de variant van videotex, nl. teletekst, de tekst-televisiedienst, te bestuderen.


De consumentenelektronicabeurs Firato was het draaipunt voor bedrijven en staatsinstellingen om serieus over elektronische diensten na te denken of achter te gaan lopen. Dus in 1979 besloot de NOS om te beginnen met het experimenteren met de tekst-televisiedienst Teletekst. Ook de PTT begon  videotex serieus te nemen met het opzetten van een aparte afdeling.



Ook de Nederlandse uitgever VNU zette een videotex adviesdienst TVS (Toegepaste Viewdata Systemen) op. Elsevier was al commercieel bezig en Kluwer was druk met de voorbereiding van de Juridische Databank. Dus twee staatsbedrijven en drie particuliere bedrijven stonden in de startblokken om met publieke of  commerciële digitale informatiediensten geld te gaan verdienen.

Race voor digitale informatie
Het jaar 1980 begon met het nodige lawaai. VNU startte een media-laboratorium onder de naam VNU Database Publishing International. Het werd opgericht om de digitale mogelijkheden onderzoeken voor bedrijfsinformatie. Op 1 april 1980 werden drie digitale informatiediensten gelanceerd. De publieke omroep systeem begon de tekst-televisie dienst Teletekst, (dit tot groot chagrijn van de krantenwereld). Op dezelfde dag  lanceerde Kluwer Rechtswetenschap haar Juridische Databank commercieel. Op dezelfde dag lanceerde het blad Distrifood haar videotex informatiedienst.

Op 7 augustus 1980 lanceerde de Nederlandse PTT met de videotexdienst Viditel met VNU als één van de grootste informatie-aanbieders, nl. Jobdata, Teletips en Distrifood. In hetzelfde jaar kocht Elsevier het Amerikaanse Congres Information Service (CIS) voor 43 miljoen gulden; het uitgeversbedrijf  zag de dienst als een springplank voor een vergelijkbare dienst van de Europese Economische Gemeenschap (EEG).


Het was duidelijk dat de race voor digitale informatie was begonnen. Elsevier was ver vooruit met ervaring in de online databankwereld wereldwijd en specifiek in de Verenigde Staten, maar moest ook de nederlaag van Europe Data, de Europese evenknie van CIS, erkennen in 1987. Kluwer was de juridische dienst begonnen als een nieuw distributiekanaal voor de juridische informatie die zij in eigendom had. VNU DPI was opgezet als een media-laboratorium om haar weg in het bedrijfsleven te vinden, maar dat mislukte, omdat het bedrijf geen eigen content bezat en echt beleid ontbrak. De twee staatsbedrijven begonnen met de Teletekst en Viditel diensten met publiek geld. Alle drie bedrijven, daarentegen, waren gericht op het groeidoel van 30 procent van de omzet uit digitale diensten en producten in het jaar 2000.

Digitalisering kader van de internationalisering
De race voor digitale informatie werd niet alleen beperkt tot het Nederlandse grondgebied. Alle drie uitgeverijen kregen ook expliciet een internationaliseringsbeleid. Elsevier was al internationaal gegaan met zijn wetenschappelijke divisie. Kluwer begon rond te kijken in de wetenschappelijke en professionele sectoren. VNU begon zijn reis van Haarlem naar Harlem in het bedrijfsleven met het kopen van de Amerikaanse dienst Disclosure en het starten van VNU Business Publications in Londen (UK).

Terugkijkend na 35 jaar, kunnen we concluderen dat Elsevier en Kluwer in de digitale informatie-industrie internationaal niches hebben gevonden. Elsevier is groot in wetenschappelijke informatie met diensten zoals LexisNexis, Science Direct en Scopus. Kluwer heeft zich gespecialiseerd in wet- en regelgeving, accountancy en de gezondheidszorg. VNU bestaat sinds januari 2007 niet meer.

zondag 18 januari 2015

Dit jaar in digitaalverleden.nl

In 1975 

oriënteert de top van Kluwer Rechtswetenschappen zich in de VS op de juridische informatiediensten van Mead Data Central en West Law. Na de reis wordt het project Juridische Databank opgezet. In 1976 werkt de uitgeverij aan haar Juridische Databank met een Bull-computer en de software Status, ontwikkeld door het Brits nucleair laboratorium in Harwell. Status was een zgn. full text retrieval pakket, waarmee men op willekeurige woorden in een bestand kon zoeken.
In 1977  worden de eerste demonstraties van het juridische online systeem verzorgd door Cor Verschoor en Jaap van Beelen op een terminal zonder beeldscherm, bestaande uit een toetsenbord, een thermische printer en een akoestisch modem.

Meer op pg. 82

Voor de introductie van internet was er reeds een informatie-industrie in Nederland. Het boek Toen digitale media nog nieuw waren geeft een overzicht  van die periode vanaf 1968 tot 1997. Bestel het boek a 29,95 euro (zonder verzendkosten) op http://bit.ly/1DYjRSN