Posts tonen met het label CWI. Alle posts tonen
Posts tonen met het label CWI. Alle posts tonen

dinsdag 15 januari 2019

Lancering De Digitale Stad 25 jaar geleden

Vandaag, 25 jaar geleden, op zaterdag 15 januari 1994 werd De Digitale Stad geopend door Frank de Grave, wethouder in Amsterdam, en binnen zes weken rammelden er meer dan tienduizend gebruikers aan de poort van de virtuele stad. Drie jaar later waren er 1 miljoen internetgebruikers in Nederland; het drievoudige van online gebruikers tot dan toe. Waar kwam deze snelle, maar ook plotselinge ommekeer vandaan?

Terwijl de digitale-informatiesector in Nederland streefde naar grootschaligheid, kwam internet via de academische sector als verstorende technologie binnen. Op 17 november 1988 werd het toenmalige Mathematisch Centrum, nu Centrum Wiskunde & Informatica (CWI), vanuit Amsterdam werd aangesloten op het NSFnet, het netwerk van het Amerikaanse National Science Foundation. Hiermee kreeg Nederland en Europa toegang tot het open internet. Het was het begin van hedendaagse internet voor wetenschappelijke instituten en universiteiten en later voor bedrijven.

Lees het artikel op Historiek: bit.ly/2sHCbSd
  

zaterdag 17 november 2018

30 jaar open internet in Nederland

Deze blogposting werd op 17 november 2013 geplaatst ter gelegenheid van het 25 jarige jubileum van de aansluiting van Nederland (.nl) op het internet van de National Science Foundation.

Op 17 november 2018 is het precies 30 jaar geleden dat het toenmalige Mathematisch Centrum, nu Centrum Wiskunde & Informatica (CWI) vanuit Amsterdam werd aangesloten op het NSFnet, het netwerk van het Amerikaanse National Science Foundation. Hiermee kreeg Nederland en Europa toegang tot het open internet. Het was het begin van hedendaagse internet voor wetenschappelijke instituten en universiteiten en later voor bedrijven en consumenten.

Internetpioniers Jaap Akkerhuis, Daniel Karrenberg, Teus Hagen en Piet Beertema (CWI) tijdens het afscheid van Piet Beertema op het CWI ter gelegenheid van zijn pensionering, op 16 September 2004. Bron: CWI.
Tot die datum werd internetverkeer geleid via ARPANET, het Amerikaanse militaire netwerk. Dit netwerk was ontwikkeld vanaf 1969 en kreeg in 1975 gestalte toen Vincent Cerf and Bob Khan voor het eerst de term internet gebruikten in een lezing waarin zij het TCP/IP protocol beschreven. Het netwerk werd overigens niet alleen gebruikt voor militaire doeleinden, maar ook door wetenschappelijke instituten en universiteiten, die gelieerd waren aan wetenscahppelijk onderzoek voor de overheid. Via dit netwerk maakte ook het mathematisch Centrum in 1982 contact. Dankzij dit contact waren de medewerkers van het Mathematisch Centrum in contact met de internet ontwikkelingen. Toen in 1985 voor de eerste keer de URL met de suffix.com werd uitgegeven aan het Amerikaanse bedrijf Symbolics Inc., keek de medewerkers, waaronder Piet Beertema, uit naar de suffix .nl. Op 25 april 1986 kreeg Nederland als eerste land een landensuffix toegewezen, een belangrijke ontwikkeling voor Nederland. Piet Beertema werd de eerste registerhouder van .nl. Veel werk was dat nog niet, want in de eerste twee jaar werden 87 URLs uitgegeven.

In 1986 werd het academisch netwerk uit het militaire netwerk gelicht en in het netwerk van de National Science Foundation, NSFnet,  ondergebracht. In 1988 werd dit netwerk zelfstandig, voornamelijk gericht op academische instellingen.  

De e-mail over de eerste niet-militaire transatlantische internetverbinding tussen CWI en de Verenigde Staten. Bron: Piet Beertema.
 

Op zondag 17 november 1988 was het dan zover dat het Mathematisch Centrum om 14.30 uur werd aangesloten op NSFnet. Nederland werd als eerste land in Europa aangesloten op het open internet. Om 14.30 uur ontving systeembeheerder Piet Beertema per e-mail de mededeling dat het Mathematisch Centrum als eerste instelling buiten Amerika officieel toegang kreeg tot NSFnet. De aansluiting betekende ook dat Europa toegang kreeg tot NSFnet via EUnet. Met de aansluiting kreeg Nederland, maar ook Europa, toegang tot een academisch computernetwerk, dat later uitgroeide tot het wereldwijd en open internet. Dit netwerk werd niet gecontroleerd door militairen en de militaire industrie, maar was open, hetgeen consequenties had voor de latere gebruikers zoals gratis gebruik.

Video van 1 Vandaag (16 november 2018) ter gelegenheid van de 30ste verjaardag van de aansluiting op het internet van de National Science Foundation (NSF).

Bij het CWI op het Amsterdam Science Park is er in 2013 een gedenkplaat aangebracht op de plaats waar het Nederlandse en Europese internet 25 jaar geleden begon.

maandag 25 april 2016

30 jaar .nl


Vandaag is het 30 jaar geleden dat het landensuffix .nl in gebruik werd genomen. Bovendien was .nl het eerste, operationele landensuffix. De aanduiding van landen werd in Nederland bedacht.
 

Internetpioniers Jaap Akkerhuis, Daniel Karrenberg, Teus Hagen en Piet Beertema (rechts) ter gelegenheid van zijn pensionering, op 16 September 2004. Bron: CWI.





In Nederland had het Mathematisch Centrum (MC) in Amsterdam in 1982 al contact met Arpanet en speelde het instituut een rol in het netwerk van Europese universiteiten. Zo werd het MC een knooppunt tussen de VS en Europa. Vanuit Arpanet werden domeinnamen uitgegeven Maar in 1986 raakten de domeinnamen op voor de 25.000 computers, aangesloten op het UUCP-netwerk van de universiteiten en het Arpanet.  Deze domeinnamen verwezen naar defenbsie-instellingen, universiteiten en onderzoeksinstellingen. Piet Beertema, medewerker van MC, maar dan sinds 1983 met een nieuwe naam Centrum voor Wiskunde en Informatie (CWI), bedacht toen het landensuffix in de domeinnaam.   John Postel van het Stanford Research Institute, verantwoordelijk voor de domeinnamen, keurde het landensuffix als naamgevend instrument goed.

En zo kreeg Nederland op 25 april 1986 zijn suffix .nl toegewezen. Nederland was het eerste land met een eigen landenaanduiding. Op 30 april volgde de registratie van de eerste Nederlandse domeinnaam: cwi.nl. De eerstvolgende instituten waren: nluug.nl; nikhef.nl; rug.nl en sara.nl. Piet Beertema werd registrar en hield de domeinnamen bij. Erg druk had hij het niet in de eerste jaren, want de eerste twee jaar registreerde hij slechts 60 domeinen in zijn zakboekje. In 1989 werd er slechts één domeinnaam geregistreerd. Behalve academische rekencentra konden ook bedrijven een domeinnaam laten registreren, tenminste als zij hun inschrijving bij de Kamer van Koophandel konden overleggen.

Dat er weinig groei was, lag ook aan de gedaanteverandering die internet onderging. Arpanet besloot om als militaire tak van internet verder te gaan en het National Science Foundation (NSF) werd in 1988 verantwoordelijk voor het academische en commerciële NSFnet. Op 17 november 1988 om 14:30 uur koppelde Piet Beertema Nederland als een van de eerste landen buiten de VS aan het academische netwerk NSFnet, de opvolger van Arpanet. Nederland bracht de eerste, niet militaire, transatlantische internetverbinding tot stand.




De aansluiting gaf wel een impuls aan de academische wereld voor het gebruik van internet. Maar het registreren van domeinnamen nam pas echt toe vanaf 1993, toen XS4ALL op 1 mei haar internetdiensten voor consumenten lanceerde en op de eerste dag 500 abonnementen afsloot. En internet kwam echt op gang toe De Digitale Stad haar poorten openden en bedrijven niet wisten hoe snel ze zich moesten registreren om een internetprofiel te hebben. Om alle registraties bij te kunnen houden werd de Stichting Internet Domeinregistratie Nederland (SIDN) opgericht. Op 31 januari 1996 werden de taken van het CWI overgenomen.  

Eind maart 2016 waren meer dan 5,6 miljoen domeinnamen geregistreerd bij SIDN (zie SIDN statistieken). Nederland is hiermee vierde op de ranglijst van het aantal domeinnamen met een landensuffix (country code Top Level Domain – ccTLD). Nederland wordt voorafgegaan door .cn(China), .de (Duitsland) en .uk (Verenigd Koninkrijk). Opvallend is dat de VS geen landensuffix heeft.

PS Het boekje van Piet Beertema met de 60 eerste domeinnamen is in het bezit van SIDN, maar niet voor het publiek beschikbaar.

dinsdag 17 november 2015

Deze dag in digitaalverleden.nl


Vandaag, 17 november 1988 om 14:30 uur

koppelt Piet Beertema (Mathematisch Centrum, nu CWI) Nederland als een van de eerste landen buiten de VS aan het academische netwerk NSFnet, de opvolger van ARPAnet. Eerste niet militaire, transatlantische internetverbinding.













Voor meer info zie pg.246

Voor de introductie van internet was er reeds een informatie-industrie in Nederland. Het boek Toen digitale media nog nieuw waren geeft een overzicht  van die periode vanaf 1968 tot 1997. Bestel het boek a 29,95 euro (zonder verzendkosten) op http://bit.ly/1DYjRSN

maandag 27 juli 2015

Dit jaar in digitaalverleden.nl


Vanaf 1996  

wordt de uitgifte en registratie van .nl domeinnamen, vanaf 1986 gedaan door Piet Beertema van het CWI, overgenomen door de Stichting Internet Domeinregistratie Nederland (SIDN) in Arnhem.




Meer info op pag. 244-246

Voor de introductie van internet was er reeds een informatie-industrie in Nederland. Het boek Toen digitale media nog nieuw waren geeft een overzicht  van die periode vanaf 1968 tot 1997. Bestel het boek a 29,95 euro (zonder verzendkosten) op http://bit.ly/1DYjRSN
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 

zondag 21 juni 2015

Deze dag in digitaalverleden.nl

In 1952

werd op deze dag de eerste in Nederland gebouwde computer gepresenteerd: de ARRA I (Automatische Relais Rekenmachine Amsterdam). Hij werd in Amsterdam gebouwd door het Mathematisch Centrum, het huidige CWI. Het was een machine die werkte met relais, door elektromagneten bediende schakelaars. In de praktijk bleek de machine niet bruikbaar. Bij de presentatie op 21 juni 1952 in aanwezigheid van de Amsterdamse burgemeester d'Ailly en minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen F.J. Th. Rutten aanwezig moest het apparaat een tabel met willekeurige getallen genereren, wat lukte, maar daarna heeft het de geest gegeven. De ARRA II uit 1954 werd wel een succes.

Meer info op


Voor de introductie van internet was er reeds een informatie-industrie in Nederland. Het boek Toen digitale media nog nieuw waren geeft een overzicht  van die periode vanaf 1968 tot 1997. Bestel het boek a 29,95 euro (zonder verzendkosten) op http://bit.ly/1DYjRSN   
 

woensdag 10 juni 2015

De computer pioniers (m/v) van Nederland

Recentelijk ontving een aan de TU Delft gelieerd bedrijf 135 miljoen euro voor de ontwikkeling van een nieuwe generatie computers, de quantumcomputers. Het kan gezien worden als een renaissance van de computerbouw aan de universiteit en wetenschappelijke instellingen.

Over de vroegste computerbouw in Nederland is nu op YouTube is een film verschenen. De film is geproduceerd door Google en tot stand gekomen in samenwerking met het CWI, het nationaal onderzoeksinstituut voor wiskunde en informatica in Amsterdam. De Nederlandse film is tot stand gekomen met inhoudelijke bijdragen van informatica historicus Gerard Alberts (UvA), Paul Klint, research Fellow aan het CWI, en computerpioniers Gerrit Blaauw, Dirk Dekker en Jaap Zonneveld.  De film is beschikbaar via het Google Computing Heritage Youtube-kanaal, waarop Google al verschillende internetfilms produceerde met het doel het Europees informatica-erfgoed voor een breder publiek toegankelijk te maken en erkenning te bieden aan  de computerpioniers van vroeger.

Nederland had weliswaar met Philips een bedrijf met een elektronische achtergrond, maar de eerste Nederlandse computers kwamen van de universiteit. Vanaf 1952 bestudeerden wetenschappers niet alleen computers, maar begonnen ze die ook te ontwikkelen. Universiteiten en wetenschappelijke instellingen gingen ook computers bouwen.

De eerste computer in Nederland was de ARRA I (Automatische Relais Rekenmachine Amsterdam). Hij werd in Amsterdam gebouwd door het Mathematisch Centrum. Het was een machine die wekte met relais, door elektromagneten bediende schakelaars. In de praktijk bleek de machine niet echt bruikbaar. Bij de presentatie op 21 juni 1952 in aanwezigheid van de Amsterdamse burgemeester d'Ailly en minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen F.J. Th. Rutten aanwezig moest het apparaat een tabel met willekeurige getallen genereren, wat lukte, maar daarna heeft de computer de geest gegeven. De ARRA II uit 1954 werd wel een succes. De computer bevatte radiobuizen en, transistors en een ringkerngeheugen. Met deze computer werden met succes berekeningen uitgevoerd voor o.a. de Fokker vliegtuigfabriek en het Waterloopkundig Laboratorium. De ARRA I noch de ARRA II zijn bewaard gebleven. Daarna begonnen meer universiteiten en wetenschappelijke instituten zoals de TU Delft en TNO computers te bouwen en kwam vanaf 1958 een industrie op gang via het bedrijf Electrologica, dat later werd overgenomen door Philips.

Het filmpje is interessant. Niet alleen wordt er gesproken over hardware; ook wordt aandacht besteed aan de Nederlandse computerpioniers. Opvallend is het verhaal over de computervrouwen, slimme meiden die in het analoge tijdperk van de middelbare school werden gehaald om rekenproblemen op te lossen. In het computertijdperk werden deze vrouwen opgeleid tot programmeurs.
 
 
 

zaterdag 25 april 2015

Deze dag in digitaalverleden.nl

In 1986

kan het CWI zelfstandig domeinnamen met de suffix .nl toekennen. Nederland is een van de eerste landen met een eigen landenaanduiding. Uiteraard was de eerste Nederlandse domeinnaam www.cwi.nl. In de eerste twee jaar werden er 60 domeinnamen toegekend, volgens het schriftje van systeembeheerder Piet Beertema in bezit van SIDN.



Meer info op pg. 244, 246

Voor de introductie van internet was er reeds een informatie-industrie in Nederland. Het boek Toen digitale media nog nieuw waren geeft een overzicht  van die periode vanaf 1968 tot 1997. Bestel het boek a 29,95 euro (zonder verzendkosten) op http://bit.ly/1DYjRSN  

woensdag 18 februari 2015

Dit jaar in digitaalverleden.nl

In 1982
 
medewerkers van het Mathematisch Centrum, het latere CWI, leggen de eerste transatlantische verbinding met ARPAnet.











Meer informatie op pg. 239-246.

Voor de introductie van internet was er reeds een informatie-industrie in Nederland. Het boek Toen digitale media nog nieuw waren geeft een overzicht  van die periode vanaf 1968 tot 1997. Bestel het boek a 29,95 euro (zonder verzendkosten) op http://bit.ly/1DYjRSN

zondag 17 november 2013

25 jaar open internet in Nederland

Op 17 november 2013 is het precies 25 jaar geleden dat het toenmalige Mathematisch Centrum, nu Centrum Wiskunde & Informatica (CWI) vanuit Amsterdam werd aangesloten op het NSFnet, het netwerk van het Amerikaanse National Science Foundation. Hiermee kreeg Nederland en Europa toegang tot het open internet. Het was het begin van hedendaagse internet voor wetenschappelijke instituten en universiteiten en later voor bedrijven en consumenten.

Internetpioniers Jaap Akkerhuis, Daniel Karrenberg, Teus Hagen en Piet Beertema (CWI) tijdens het afscheid van Piet Beertema op het CWI ter gelegenheid van zijn pensionering, op 16 September 2004. Bron: CWI.
Tot die datum werd internetverkeer geleid via ARPANET, het Amerikaanse militaire netwerk. Dit netwerk was ontwikkeld vanaf 1969 en kreeg in 1975 gestalte toen Vincent Cerf and Bob Khan voor het eerst de term internet gebruikten in een lezing waarin zij het TCP/IP protocol beschreven. Het netwerk werd overigens niet alleen gebruikt voor militaire doeleinden, maar ook door wetenschappelijke instituten en universiteiten, die gelieerd waren aan wetenscahppelijk onderzoek voor de overheid. Via dit netwerk maakte ook het mathematisch Centrum in 1982 contact. Dankzij dit contact waren de medewerkers van het Mathematisch Centrum in contact met de internet ontwikkelingen. Toen in 1985 voor de eerste keer de URL met de suffix.com werd uitgegeven aan het Amerikaanse bedrijf Symbolics Inc., keek de medewerkers, waaronder Piet Beertema, uit naar de suffix .nl. Op 25 april 1986 kreeg Nederland als eerste land een landensuffix toegewezen, een belangrijke ontwikkeling voor Nederland. Piet Beertema werd de eerste registerhouder van .nl. Veel werk was dat nog niet, want in de eerste twee jaar werden 87 URLs uitgegeven.

In 1986 werd het academisch netwerk uit het militaire netwerk gelicht en in het netwerk van de National Science Foundation, NSFnet,  ondergebracht. In 1988 werd dit netwerk zelfstandig, voornamelijk gericht op academische instellingen.  

De e-mail over de eerste niet-militaire transatlantische internetverbinding tussen CWI en de Verenigde Staten. Bron: Piet Beertema.
 

Op zondag 17 november was het dan zover dat het Mathematisch Centrum om 14.30 uur werd aangesloten op NSFnet. Nederland werd als eerste land in Europa aangesloten op het open internet. Om 14.30 uur ontving systeembeheerder Piet Beertema per e-mail de mededeling dat het Mathematisch Centrum als eerste instelling buiten Amerika officieel toegang kreeg tot NSFnet. De aansluiting betekende ook dat Europa toegang kreeg tot NSFnet via EUnet. Met de aansluiting kreeg Nederland, maar ook Europa, toegang tot een academisch computernetwerk, dat later uitgroeide tot het wereldwijd en open internet. Dit netwerk werd niet gecontroleerd door militairen en de militaire industrie, maar was open, hetgeen consequenties had voor de latere gebruikers zoals gratis gebruik.

Het CWI staat stil bij dit feestelijke jubileum op vrijdag 22 november 2013 op het Amsterdam Science Park. Hier zal een gedenkplaat worden onthuld op de plaats waar het Nederlandse en Europese internet 25 jaar geleden begon. 



woensdag 2 oktober 2013

Nederland bouwt weer een computer (1)

Nederlandse wetenschappers gaan onder leiding van de TU Delft werken aan een supercomputer. De computer moet over vijftien jaar klaar zijn. Het gaat om een zgn. quantumcomputer is een project van QuTech, een instituut voor innovatie, voor negen miljoen per jaar gefinancierd, gefinancierd door het Rijk, de TU Delft, de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek en het bedrijfsleven.

Na meer dan 60 jaar gaat Nederland weer een eigen computer bouwen. Want tussen 1950 en 1980 werden er computers gebouwd op universiteiten en door commerciële bedrijven in Nederland. Sommige van die computers bestaan nog; veel bleven niet bewaard. In 2010 heeft SCEN, Stichting Computer Erfgoed Nederland, het Nationaal Register Historische Computers gepubliceerd.

Universiteit als computerbouwer
Vanaf 1952 bestudeerden wetenschappers niet alleen computers, maar begonnen ze die ook te ontwikkelen. Universiteiten en wetenschappelijke instellingen werden computerbouwers.
 
 De eerste computer in Nederland was de ARRA I (Automatische Relais Rekenmachine Amsterdam). Hij werd in Amsterdam gebouwd door het Mathematisch Centrum. Het was een machine die wekte met relais, door elektromagneten bediende schakelaars. In de praktijk bleek de machine niet bruikbaar. Bij de presentatie op 21 juni 1952 in aanwezigheid van de Amsterdamse burgemeester d'Ailly en minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen F.J. Th. Rutten aanwezig moest het apparaat een tabel met willekeurige getallen genereren, wat lukte, maar daarna heeft het de geest gegeven. De ARRA II uit 1954 werd wel een succes. De computer bevatte radiobuizen en, transistors en een ringkerngeheugen. Met deze computer werden met succes berekeningen uitgevoerd voor o.a. de Fokker vliegtuigfabriek. De ARRA I noch de ARRA II zijn bewaard gebleven.

In 1954 werd door het Mathematisch Centrum begonnen met de bouw van een tweede generatie computer, de ARMAC (Automatische Rekenmachine MAthematisch Centrum); in 1956 was de computer klaar. Nieuw bij deze machine was dat de software als uitgangspunt werd genomen. Op basis van het ontwerp van de software werd vervolgens de hardware gebouwd. Deze computer maakte gebruik van transistors, een trommelgeheugen en een ringkerngeheugen. De ARMAC rekende onder andere ten behoeve van de Deltawerken. De computer leek commercieel perspectief te hebben. Er is overigens geen exemplaar van de ARMAC bewaard gebleven.

Ook op de TU Delft werd onderzoek gedaan en werden computers gebouwd. In 1952 ontwikkelde Willem van der Poel de ARCO (bijgenaamd Testudo). In het jaar erna werkte hij aan de ontwikkeling van de PETRA, de eerste computer in Nederland met radiobuizen in plaats van relais. In 1957 bouwde Van der Poel de eerste ZEBRA, die half werkt met buizen en half met transistors. De ZEBRA was zo succesvol dat hij, overigens volledig met transistors, in Groot-Brittannië door Stantec in productie werd genomen. De ARCO is bewaard gebleven in de collecties van de TU Delft; de PETRA is echter niet bewaard gebleven. Van de Stantec ZEBRA zijn nog twee exemplaren te vinden in de collecties van de TU Delft.

Wetenschappelijke instellingen
Bij TNO bouwde men in 1955 een computer, de VTH, een technisch zeer geavanceerde analoge computer. Vliegtuigbouwer Fokker gebruikte de computer om vliegtuigbewegingen en luchtstromen te berekenen en simuleren. De VTH wordt gezien als de eerste zeer geavanceerde technisch-wetenschappelijke computer In Nederland. Van de VTH zijn nooit meer exemplaren gebouwen. Nu maakt de VTH deel uit van de collecties van de TU Delft.

In de jaren vijftig was Philips als elektronicabedrijf niet actief in de bouw van commerciële computers. Wel werd bij het Philips Natuurkundig Laboratorium (Natlab) de PETER gebouwd, die in 1958 operationeel werd. Deze werd gevolgd door de PASCAL (Philips Akelig Snelle CALculator), die in 1960 in gebruik werd genomen en veel sneller en betrouwbaarder was dan zijn voorganger. Maar commercieel zat Philips met een probleem, want het bedrijf was actief in het maken van componenten voor IBM. En omdat dit een goede handel was, wilde Philips eigenlijk geen concurrent van IBM worden, maar dat veranderde na 1960.

Tegen het einde van de jaren vijftig waren de universiteiten, met name de Universiteit van Amsterdam en Technische Universiteit Delft, klaar met het bouwen van computers. Omdat het Mathematisch Centrum niets voelde voor een commercieel avontuur met de ARMAC, werd in 1956 het bedrijf Electrologica opgericht. Een jaar later kwam IBM met mainframes op de markt.

Het is interessant om te observeren dat een vergelijkbare situatie is ontstaan rond de quantumcomputer. Er is nog geen quantumcomputer. Er moet bovendien nog veel onderzoek gedaan worden naar de toe te passen quantumleer, te gebruiken nano-apparatuur, maar ook de software. Duurde de ontwikkeling van computers aan de universiteiten in de jaren vijftig ruwweg een decennium, de ontwikkeling van de quantumcomputer wordt geraamd op 15 jaar.