Posts tonen met het label Atari. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Atari. Alle posts tonen

dinsdag 20 mei 2014

Digitaal antiek bij Catawiki

Oeps, het was aan mijn aandacht ontsnapt, maar de veilingsite Catawiki heeft tegenwoordig een veiling voor computers en video games. Het is een van de nieuwste veilingen naast die van postzegels, boeken, glas, keramiek en wijn. Het is een echte veilingsite, maar ook een walhalla voor verzamelaars. Voordeel van Catawiki ten opzichte van andere veilingsites zoals Marktplaats is dat er wekelijks of periodiek veilingen zijn en de ingezonden objecten in een lijst staan. Het oogt chiquer en meer betrouwbaar.

Nu dus ook een veiling voor computers en video games sinds maart. Nu klinkt de categorienaam nogal wijds. Onder computers kan veel worden verstaan, van mainframes tot mobiele telefoons en van specifieke computers tot spelcomputers. En gaat het om digitaal antiek of om niet-gewenste sinterklaascadeautjes?

Digitaal antiek heeft een beetje vorm gekregen dankzij de veilingen bij Christie’s en Sotheby’s van de eerste Apple computers. Mainframes en micro computers hebben te weinig sex appeal om bij de voornoemde veilinghuizen te worden aangeboden. Maar alle PCs en spelcomputers en de content producten als spellen en informatiebestanden beginnen langzamerhand interesse op te wekken als computererfgoed. Verschenen de eerste Apple computers in 1976 op de markt, nu 40 jaar later is er een grote variëteit aan modellen en toepassingen ontstaan van PCs tot tablets, van cassettebandjes tot usb sticks en van informatieproducten tot spellen.

Ik heb de veilingen van de afgelopen weken eens nagekeken. De omvang van de wekelijkse veilingen zijn nog niet zo groot als die van bijv. de postzegelveilingen en omvatten 40 à 50 veilingitems. De eerste indruk is dat er veel spelletjes uit het verleden worden verhandeld, die op zolder gevonden worden. Apparatuur is schaars, waarschijnlijk omdat er veel is opgeruimd of vanwege de conditie van de apparaten. Maar bij sommige apparaten en spellen onderkent de aanbieder de historische waarde, gezien het gebruik van de woorden vintage, uniek en zeldzaam.

          



 Akoestische coupler l. 1982 (Property of Johannes Cornelius van Nieuwkerk); © Collection Jak Boumans); 2. 1983 (© Collectie Jak Boumans) 

Ik ben geen gamer, dus ik kan niet veel zeggen over de aangeboden items. Maar op apparatengebied zag ik al een kleine verscheidenheid ontstaan, variërend van PCs, modems, een schaakcomputer, een paar draagbare computers en tafel en draagbare spelcomputers. Bij de PCs zat een Apple McIntosh uit 1986, maar ook een Portable Compaq 486 (model naaimachine). Ook zaten er twee modems bij, die ik beide in mijn collectie heb, een akoestisch BH-modem en een TRS-80. Ook werd er een Kasparov Cavalier schaakcomputer uit 1988 aangeboden, bruikbaar op reis. Ook zat er een redelijk zeldzame Epson HX20 uit 1983 bij, waarvan geclaimd wordt dat deze een van de eerste draagbare (=onder de 5 kilo) computers was. En er was een redelijk aanbod van Atari en Sega computers, maar ook een MSX computer van Philips en veel Nintendo handsets.
Ook het entertainment/edutainment vlaggenschip van Philips kwam voorbij: een CD-i speler met een paar spellen en de interactieve encyclopedie. Ook wordt franchisemateriaal zoals T-shirts, knuffels en caps aangeboden. Wat ik niet zag waren CD-ROM tekstbestanden zoals archieven van de Volkskrant. Ook zag ik niet een Speak & Spell apparaat van Texas Instruments, een hulp bij het leren van een taal. Dit apparaat bevat de eerste stemchip. 

© Collectie Jak Boumans



Het lijkt e dus op dat er een digitaal antiek handelscategorie aan het ontstaan is. Maar het is voorlopig nog geen vetpot voor aanbieders en de organisator van de veiling. Het duurste apparaat dat ik tegenkwam was een werkende Apple MacIntosh uit 1986, die voor 166 euro wegging. Het akoestisch modem van TRS-80, aangeprezen als vintage, bracht slechts 10 euro op. En op de Epson 20, een van de eerste draagbare computers, werd slechts 36 euro geboden. Wel is duidelijk dat de digitaal-antiekhandel in Nederland nog in de kinderschoenen staat. De richtprijzen voor vergelijkbare apparaten liggen op Ebay hoger.  

vrijdag 25 april 2014

Computerarcheologie: opgraving van het Atari spel E.T.

Misschien herinnert u zich nog wel dat lieve, buitenaardse wezentje uit de film E.T. van Steven Spielburg. Een film uit 1982 vol speciale, technische effecten en romantiek. De film maakte bij de jeugd veel indruk. Teenagers kwamen met betraande ogen de bioscoop uit.

Atari was in 1982 de belangrijkste speler op de toen nieuwe en snelgroeiende markt van computerspelletjes met klassiekers als Pong en Space Invaders. En de computerspelmaker zag in E.T. wel een gat in de markt.  Maar de onderhandelingen met filmmaker Spielberg duren lang, waardoor het bedrijf weinig tijd heeft om het spel in de winkels te krijgen voor de belangrijke kerstperiode. Game-ontwikkelaar Howard Scott Warshaw ontwikkelt het spel in amper vijf weken tijd.

De game werd werd nog net voor de Kerst 1982 op de markt gebracht door Atari, precies op tijd om van de kerstverkopen te kunnen profiteren. Maar het werd niet de klapper die de computerspelfabrikant ervan verwacht had. Sterker nog, het werd een absolute deceptie. En dat kon natuurlijk ook niet (sprak hij met de wetenschap van nu), want de film was fantastisch en aandoenlijk, terwijl de game in pixels zo groot als mozaïeksteentjes werd opgebouwd en bepaald geen mediumgeniek gevoel uitstraalde. De gamewereld telde in die tijd slechts een tiental goede spelrecensenten en die maakten er direct gehakt van.  Om enigszins te begrijpen hoe slecht de game was, kan men dit nu nog te weten komen via de browser-versie van het spel.

Terwijl de film een absoluut succes was in 1982 en 1983, werd het computerspel letterlijk de grond ingeboord. De bestellingen bleven uit bij de computerwinkels, kopers brachten hun gekochte cartridges terug en de computerspelmaker bleef zitten met duizenden  cartridges. Om het debacle te maskeren werden 728.000 cartridges eind september 1983 in 14 vrachtwagens geladen en naar de VS staat New Mexico gereden. Daar werden ze ’s nacht op een vuilnisbelt gestort en met beton bedekt, zodat niemand ermee aan de haal zou gaan. De plotselinge verdwijning van het computerspel E.T. kreeg een mythische omvang.

Vorig jaar ging Atari failliet. Voor het online entertainmentbedrijf Fuel Entertainment was dit de aanleiding om met de hulp van een team archeologen onderzoek te doen naar. Het zal een van de eerste uitgravingen in de computerarcheologie worden. Microsoft’s afdeling Xbox heeft hiervan de omvang begrepen. Gasten zijn uitgenodigd voor de start van de blootlegging en krijgen een T-shirt voor het evenement. Er zijn filmteams aanwezig die het evenement zullen registreren.

Morgen 26 april om 17:30 Nederlandse tijd wordt op een vuilnisbelt in Alamogordo  in de staat New Mexico begonnen met het blootleggen van het massagraf met duizenden E.T. cartridges. Het afgraven kan wel een maand duren.

26 april 2014: de opgraving begint
(© geeksandcom.com)
De opgraving begon eindelijk op 26 april 2014 en was publieklijk toegankelijk. Spelontwerper Howard Scott Warshaw was aanwezig evenals de director van de documentaire film, Zak Penn. Ook was er een ambtenaar aanwezig die als kind in 1983 de vuilnisbelt had afgeschuimd. Ook was James Heller aanwezig, die namens Atari de opdracht had gegeven om de spellen te dumpen in beton. Vrij vroeg na het begin van de werkzaamheden werden er overblijfselen ontdekt van de oorspronkelijke spellen.




 



dinsdag 17 juli 2012

Het kroonjaar 1977


Het boek gaat over de periode 1967 tot 1997. In die jaren zijn er verschillende mijlpalen gepasseerd. In de rubriek kroonjaar wordt een lustrum/jubileumjaar (1967, 1972, 1977, 1982, 1987, 1992, 1997) gekozen en de gebeurtenissen uit dat jaar vermeld. Aanvankelijk zullen er slechts een paar gebeurtenissen vermeld worden, maar naarmate de industrie zich ontwikkeld worden dit er meer. In het boek is een tijdlijn van 50 hoogtepunten opgenomen. De Excel databank van de auteur bevat echter zo’n 500 gebeurtenissen van de geschiedenis van de digitale informatie-ontsluiting.
In het kroonjaar 1977 gebeurde er veel op het gebied van de informatie-ontsluiting. De term Personal Computer wordt geïntroduceerd door de Amerikaanse computerfabrikant Tandy, die een microcomputer introduceert. En Tandy was niet de enige. Commodore introduceert de PET met 4 of 8 kilobytes intern geheugen. En Atari brengt als eerste bedrijf een spelcomputer op de markt. Maar ook in Nederland was de microcomputer doorgedrongen. Onder de naam Computer Store wordt een computerwinkel geopend in Eindhoven. N op 27 april 1977 wordt de Hobby Computer Club (HCC) opgericht als vereniging ter ondersteuning van de leden bij het ontwerpen (!) en programmeren van computers.

De PTT begint door te krijgen dat er online gebruikers zijn die in de VS en elders in Europa toegang wilden verkrijgen tot databanken via mondiale netwerken zoals Tymnet en Telenet, waarmee online gebruikers toegang kon krijgen tot de grote mondiale netwerken zoals Tymnet en Telenet. Op 1 augustus 1977 opent de PTT als voorlopige oplossing de netwerkdienst DABAS (Database Access Service).
De online diensten begonnen ook te groeien. BRS (Bibliographic Retrieval Services), een medische online dienst van de staat New York, wordt geprivatiseerd en een concurrent van Dialog en SDC. Dow Jones opent de dienst Dow Jones News/Retrieval met Wall Street artikelen en openbare bedrijfsinformatie. In Europa wordt het Duitse FachInformationsZentrum (FIZ) geopend en de onlinedienst INKA gelanceerd. In Groot Brittannië wordt Roger Bilboul aangezocht om met zijn bedrijf Learned Information de Amerikaanse online informatiedienst Dialog in Europa te vertegenwoordigen.
Maar ook in Nederland begint de Nederlandstalige online informatiedienst op gang te komen met de eerste demonstraties van het juridische online systeem van Kluwer Rechtswetenschappen, die worden verzorgd door Cor Verschoor en Jaap van Beelen op een terminal zonder beeldscherm, bestaande uit een toetsenbord, een thermische printer en een akoestisch modem.

De online informatie-industrie begint in 1977 ook een echt gezicht te krijgen. In de VS lanceert uitgeverij Online Inc. de bladen Online en Database en organiseert de eerste Online Conferentie in New York. Dit voorbeeld wordt direct gevolgd door het Britse bedrijf Learned Information, dat begint met de uitgave van het tijdschrift Online Review en in december 1977 voor de eerste keer in Londen de Online Conferentie houdt.
En ook in Nederland dringt door dat er een online informatie-industrie aan het ontstaan is. De meestal wetenschappelijke, technische of financiële gebruikers van online systemen beleggen een oprichtingsvergadering van het VOGIN, de Nederlandse Vereniging van Gebruikers van Online Informatiesystemen op 27 april 1977. Zij zijn de cybernauten avant la lettre.
Maar er is niet alleen actie op het wetenschappelijke, technische en financiële front. Teletekst en videotex melden zich als technische systemen. Finland kondigt het videotexsysteem Telset aan en Telefonica, de Spaanse telefoonmaatschappij, zet Ibertex op; toegang is mogelijk met een speciale terminal of een kaart in de PC.
De publieke omroep heeft in 1976 kennis gemaakt met Ceefax bij de BBC. En intussen is er een strijd ontstaan tussen de gedrukte pers en de publieke omroepen. In september 1977 beslist minister Van Doorn, dat de omroep en niet de pers mocht experimenteren met teletekst, aangezien de dienst gebaseerd was op beeldlijnen. De minister ging geheel voorbij aan het argument, dat teletekst geen televisieprogramma was, want het bevatte geen geluid en geen bewegend beeld.

vrijdag 12 augustus 2011

IBM PC vandaag 30 jaar

De IBM PC  bestaat vandaag 30 jaar. Op 12 augustus 1981 werd in het Waldorf Astoria  hotel in New York de eerste pc van IBM, de 5150 voor het eerst gepresenteerd. De PC betekende een standaardisatie in de PC wereld, qua vormgeving en besturingssysteem. In het boek Toen digitale media nog nieuw waren – Pre-internet in de polder 1967-1997 wordt de PC ontwikkeling beschreven.

Nadat in 1975 het tijdschrift Popular Mechanics de eerste zelfbouwcomputer Altair 8800 had beschreven, maakte de microcomputer een snelle evolutie door. In 1976 introduceerden Steve Jobs en Steve Wozniak de Apple i-pc; de verkoop van de eerste Apple-II computers begon op 5 juni 1977. En in 1977 introduceerde Commodore de PET met 4 of 8 kilobytes intern geheugen.

Er heerste grote verwarring op de markt, want men sprak over een microcomputer, homecomputer, en personal computer, maar ook over een spelcomputer. Het basisontwerp van de microcomputer bestond uiteindelijk uit een centrale verwerkingseenheid met een moederbord aan boord, een beeldscherm en een compact toetsenbord.

Een eerste standaardisatie kwam tot stand in 1981 toen IBM de personal computer IBM 5150, met het besturingssysteem MS-DOS van Microsoft, op de markt bracht.  IBM had er redelijk succes mee. Er werden 250.00 exemplaren wereldwijd verkocht in het eerste jaar na de lancering.
Niettemin bleek de IBM 5150 meer een kantoorapparaat. En dat liet ruimte op de markt voor homecomputers. De huiscomputer begon in 1981 zijn zegetocht met merken als Apple, Exidy, Atari

en Tandy. Van de zakcomputer zx80 van Clive Sinclair, die 400 gulden (180 euro) kostte, werden in 1981 al zo’n 3.500 exemplaren verkocht in Nederland. In 1982 kwam de Commodore 64 op de

markt en dat bleek een zeer succesvol product. IBM zag de markt voor homecomputers groeien en lanceerde in 1983 een IBM pc-jr in de VS, maar haalde deze na een succesvolle kerstverkoop toch

weer van de markt. In 1985 lanceerde Philips samen met een paar Japanse bedrijven de MSX-computer met een kleurenbeeldscherm.

Uiteindelijk won de personal computer het van de homecomputer. De personal computer veroverde uiteindelijk een vaste plek in het professionele en het thuissegment, terwijl de spelcomputer, voorzien van zeer snelle chips, in het thuissegment furore maakte.

De PC’s waren aanvankelijk niet te verplaatsen. Dat er wel behoefte zou zijn aan een draagbare computer, was al eerder bedacht. Reeds in 1968 was Alan Kay op Xerox Parc bezig geweest met het Dynabook, een draagbare microcomputer die eveneens als elektronisch boek gebruikt kon worden.

Na de lancering van de microcomputer in 1977 duurde het nog een paar jaar voordat er een draagbare versie op de markt kwam. Draagbaar was overigens een relatief begrip. Zo kon de Osborne met 10 kilo beter een sjouwcomputer genoemd worden. De Osborne werd in gewicht nog met 2 kilo overtroffen door de KayPro, die een metalen behuizing meekreeg. Die eerste portables bezaten overigens al wel net zoveel rekenkracht als de mainframes die in 1969 de Amerikaanse astronaut Niels Armstrong naar de maan hadden gebracht.

De auteur met een PC, genaamd Superbrain, die werkte onder het besturingssysteem CP/M (1981).