Posts tonen met het label STAIRS. Alle posts tonen
Posts tonen met het label STAIRS. Alle posts tonen

dinsdag 2 augustus 2016

In het zicht van internet...

Met een staat van dienst in de reclamewereld en marktonderzoek sinds 1972 had het automatiseringsbedrijf IVEV (Instituut voor Enquête Verwerking) na een fusie met het RijksComputerCentrum dé informatiebank van Nederland in handen. Maar in het zicht van internet strandde de Informatiebank.

IVEV
IVEV was als automatiseringsafdeling van Makrotest actief in de marktonderzoek wereld, toen het zich in 1972 afscheidde. Onder leiding van Frans van Weeren werd het een innoverend bedrijf dat slimme software ontwikkelde, maar ook grote softwarepakketten aankon. Zo ontving het bedrijf als tweede software bedrijf in Nederland een licentie voor het gebruik van Oracle software.
Qua activiteiten had het bedrijf een scala aan projecten van mediaplanning tot boekenoplage-voorspellingssysteem. Ook hield IVEV het Regio-, Basis- en RTVbestand van Het Media Instituut bij en stelde het online beschikbaar. Verder ontwikkelde het bedrijf het PTT-Verrijkingsinstrument voor marktonderzoek, waarbij postcodes werden verrijkt met CBS gegevens, urbanisatiegraad, gemeentegrootte, provincie, Nielsengebied, EEG code, Cebucogebied, nodaal gebied, plaatsnaam en gemeentenaam. 

IVEV/Marketing Data 
V.l.n.r. Ruud Buijn, Han Koppelaar, Gerard van Meurs, Frans van Weeren, Rob Piscaer, Lex van Straten en Bob Grossenbagt 
(© Onderzoek)

Vanaf 1986 werd een online activiteit toegevoegd, die IVEV als centraal inbelpunt voor de marketing-communicatiewereld en een opstap was naar een bredere online doelgroep. In 1986 werd de informatieleverancier Marketing Data overgenomen. Het bedrijf was in 1984 opgericht en produceerde samenvattingen van kranten- en tijdschriftartikelen, voorzien van bedrijfscodes. De doelgroep was werkzaam in marketing, reclame en zakelijke dienstverlening. De gebruiker kon op trefwoorden en bedrijfscodes in de databank informatie zoeken. Behalve elektronische informatie leverde Marketing Data op verzoek ook de kopieën van de originele artikelen. De portefeuille van online bestanden werd in de jaren daarna verder uitgebreid. Zo bracht IVEV in 1989 voor uitgeverij Vermande databestanden van het ministerie Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening online. 

Informatiebank 
IVEV en Marketing Data kwamen in 1990 in contact met het RCC, het RijksComputerCentrum. In dat jaar was het overheidsbedrijf verzelfstandigd in aanloop naar privatisering. RCC nam in de jaren tachtig een centrale positie in als rekencentrum voor de overheid. Dat was voornamelijk administratief werk, maar bij de ministeries ontstond ook de behoefte aan het produceren en raadplegen van databanken. Hiervoor was IBM Stairs-software op grote mainframes beschikbaar. In 1991 had het RCC 25 openbare overheidsbestanden online met in totaal 1 miljoen documenten, variërend van bibliografische bestanden van ministeries en semioverheidsinstellingen tot fulltext parlementaire bestanden.
Het RCC streefde ernaar marktleider te worden op het gebied van het online ontsluiten van informatie in databanken en besloot IVEV over te nemen in 1991. De activiteiten werden ondergebracht in de werkmaatschappij RCC-IVEV. In 1995 werd de werkmaatschappij uitgebreid met de oprichting van de Informatiebank als een gezamenlijke onderneming van SDU en de RCC Roccade werkmaatschappij Twinfo (het toenmalige RCC-IVEV). Doelstelling van het bedrijf was om  zich ontwikkelen tot een multimedia-uitgeverij op het terrein van openbaar bestuur, milieu, marketing en management.
RCC Roccade stak haar ambitie om uit te groeien tot dé online- en offline-informatiedienst  van Nederland niet onder stoelen of banken en wilde uitbreiden. Zo kocht het de Nederlandse  Pers Databank en nam het de milieu-informatiedienst  Centrale Ingang Milieu Informatie (CIMI) onder haar hoede. 

In het zicht van internet... 
De activiteiten van Twinfo vielen samen met de introductie van internet in Nederland. Op 1 mei 1993 XS4ALL lanceerde haar internet toegang met 500 gebruikers op de openingsdag. En op 15 januari 1994 opende De Digitale Stad (DDS) haar poorten en wist in korte tijd 10.000 gebruikers voor zich te winnen.
Maar RCC Roccade kreeg die internetgolf niet te pakken. Want in 1996 kondigde RCC Roccade een programma van desinvesteringen aan vanwege de laagconjunctuur. Bovendien rommelde het ook binnen RCC Roccade en Twinfo, waar culturen met elkaar botsten. Dat leidde tot een splitsing van de activiteiten van de Informatiebank in de segmenten overheids- en bedrijfsinformatie. Het onderdeel overheidsinformatie, inclusief CIMI, ging verder als Sdu Informatiebank in Den Haag. De bedrijfsinformatietak, met de productgroepen Marketing Data, Nederlandse Persdatabank en de Management CD, bleef bij de Informatiebank, maar stonden in de verkoop. Zo werd in 1996 de Nederlandse Pers Databank overgenomen door het uitgeversconcern PCM. Marketing Data werd in 1997 verkocht aan investeerders. De drijvend krachten achter de Informatiebank, Frans van Weeren en Atie de Heer verdwenen uit beeld. En de overgebleven activiteiten van Twinfo werden geïntegreerd in RCC Roccade of afgebouwd.

In het zicht van internet verloor Nederland een potentieel krachtige online databank.

vrijdag 15 november 2013

EVD online

De posting van Toon Lowette deed me denken aan Belindis, de BELgian INformation DIssemination Service, van het ministerie van Economie en Wetenschappelijk Onderzoek. Het was een van de eerste online overheidsinformatiediensten in Europa. Op een IBM mainframe werd o.a. het zoekprogramma STAIRS gedraaid.

De Belgische dienst was er al vroeg bij, maar ook de Nederlandse EVD,  de Nederlandse afdeling handelsbevordering van het ministerie van Economische Zaken. Want vanaf 1972 stuurde deze afdeling van EZ al periodiek een magneetband met samenvattingen van artikelen uit wetenschappelijke en zakelijke publicaties naar Brussel om op de host gezet te worden. Er was ook een gedrukte uitgave van onder de titel Foreign Economic and Trade Abstracts (FETA).  De ASCII productie en online distributie voor de documentatieafdeling van EZ  gebeurde via het Nederlandse  Rijkscomputercentrum (RCC). Maar vanaf 1972 waren de samenvattingen ook online te doorzoeken, waarschijnlijk voor een zeer beperkte kring van Belgische en EG ambtenaren via de Belgische host Belindis. Vanaf 1978 werd die kring groter, toen  FETA, dank zij een subsidie van de Europese Gemeenschap, op de Amerikaanse host Dialog terecht kwam en wereldwijd beschikbaar kwam.

Het was dus niet alleen het Belgische ministerie van Economie dat er vroeg bij was, maar ook het Nederlandse ministerie van Economische Zaken. Het online brengen van de FETA was overigens niet het enige online wapenfeit van dit ministerie. Want toen in 1980 de videotex informatiedienst Viditel online ging, bedachten mensen binnen EZ, waaronder de heer Ypma, dat Viditel wel eens voor het Midden en Klein Bedrijf (MKB) zou kunnen gaan werken. Dat leidde tot de videotex versie van TED (Tenders Electronic Daily). Deze dienst met Europese openbare aanbestedingen was beschikbaar via een ASCII databank en in druk. De meeste bedrijven in Nederland hadden een abonnement op de gedrukte versie, want de online versie via de EC host ECHO was te ingewikkeld. Viditel zou hierin verandering kunnen brengen en de aanbestedingen nog op dezelfde dag van verschijning kunnen publiceren.

Openingsscherm van de EVD met de rubriek Aanbestedingen

Onder de paraplu van VNU Database Publishing International werd een rubriek/site opgezet met een unieke zoekwijze. Videotex bestanden hadden een hiërarchische structuur, die begon met een site van drie cijfers, in het geval van de EVD, 246. De daarop volgende pagina had vier cijfers, bijv. 2461 en de daarop volgende pagina 26412. Omdat echter de aanbestedingen dagelijks ververst werden, werd gekozen voor een de driecijfers 246, gevolgd door de datum, bijv. 246810102 voor 2 januari 1981. Op deze manier hoefde de MKB’er niet van boven naar beneden. Aangezien de ruimte op de videotexpagina’s nog al beperkt waren, konden alle aanbestedingen toch via volgpagina’s zoals 246810102a t/m z vermeld worden.

De eerste tijd werden de koppen van de aanbestedingen overtypt in het videotexformaat, maar later werd een automatische selectie, extractie en conversie gedaan van ASCII naar videotex.