Posts tonen met het label Betamax. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Betamax. Alle posts tonen

maandag 18 augustus 2014

Bevroren online: beeldplaat (2)

 
Ontwikkelteam beeldplaat met in het midden Klaas Compaan (© Philips)
In 1969 demonstreerde ir. Klaas Compaan, onderzoeker bij het Natuurkundig laboratorium (Natlab) van Philips, een prototype van de optische beeldplaat met een diameter van 30 cm en opslagcapaciteit van 324Mb. In tegenstelling tot de vinyl muziekplaten kende deze plaat geen groeven, maar een lint met putjes. Het was ook niet een naald van een grammofoon die zich mechanisch door groeven ploegde, maar een laserbundel tastte putjes af.
 
Terwijl de technici de beeldplaattechnologie verder ontwikkelden, werd door andere Philips-mensen nagedacht over de toepassingsmogelijkheden van de beeldplaat. In 1971 werd Thijs Chanowski, toen succesvol AV-producent van onder meer de televisieserie De Fabeletjeskrant, en Erik de Vries, de nestor van de Nederlandse televisie, uitgenodigd om van gedachten te wisselen met Liong Tan, hoofd van de videogroep van het Natlab. Zij zagen de beeldplaat als een interactief voorlichtings- en opleidingsinstrument. Een beeldplaat voor het Nederlands Zuivelbureau werd het eerste voorbeeld van een interactieve beeldplaat, gericht op verschillende doelgroepen. Menustructuren en koppelingen met teletekst-overlays maakten die differentiatie mogelijk

Introductie van de beeldplaatspeler in 1995 (foto Collection Jak Boumans; foto Collection Jak Boumans)
Maar de marketingafdeling van Philips en andere bedrijven zagen meer heil in het gebruik van de beeldplaat als medium voor de opslag van film onder de naam Laservision. De consumentenmarkt kwam schuchter op gang, maar werd wreed verstoord door de videobandtechniek van JVC, Sony en ook van Philips. De strijd tussen videobandformaten met JVC met VHS, Sony met Betamax en Philips met V2000, werd gewonnen door JVC, aangezien bij de VHS recorder een groot aantal voorbespeelde banden met o.a. soft porno werd geleverd. Ondanks de fantastische kwaliteit van de Betamax van Sony, won JVC dank zij de portfolio. Het betekende het einde van de beeldplaat op de consumentenmarkt. Maar aangezien de beeldplaat ingeblikte deskundigheid vertegenwoordigde, die overal en altijd inzetbaar was, werden er toepassingen in opleiding, vorming en training, voorlichting, marketing en archivering.

 
Domesday systeem, bestaande uit een Acorn computer en beeldplaatspeler (foto BBC CC BY 3.0)

Een van de mooiste toepassing van beeldplaten is het Britse Domesday-project van de BBC in samenwerking met Acorn Computers en Philips. Het uiteindelijke resultaat bestaat uit twee beeldplaten, die een inventarisatie van de Britse samenleving anno 1986 bevatten. Het Domesday-project is geproduceerd naar het voorbeeld van het Domesday boek van 1086, waarin 13.418 plaatsen in de Engelse graafschappen ten zuiden van de grens met Schotland worden vermeld. Op de Domesday-beeldplaten zijn 23.000 hedendaagse kaarten te zien, aangevuld met statistieken, tekst, beeld en geluid.

Beeldplaat Dutch Royal Library Disc van de KB (© foto Collection Jak Boumans; beeldplaat eigendom Collection Jak Boumans)
In Nederland liet in 1987 de Koninklijke Bibliotheek met steun van het    ministerie van Onderwijs en Wetenschappen de Dutch Royal Library Disc  produceren met 7.000 illustraties van in haar bezit zijnde middeleeuwse boeken. In 1984 produceerde Uitgeverij Het Spectrum een beeldplaat met 54.000 illustraties van de Grote Spectrum Encyclopedie. Ook werd een beelddatabank voor de reclame-industrie en uitgeverij opgezet en op een aantal beeldplaten gerealiseerd (helaas ging het bedrijf spoedig erna failliet). Maar ook kwamen er beeldplaten voor de opleiding van kraanmachinisten van het containerbedrijf ECT en instructiemateriaal voor het repareren van DAF vrachtwagens.

Hoes van de beeldplaat met illustraties van de Grote Spectrum Encyclopedie (© foto Collection Jak Boumans; beeldplaat eigendom Collection Jak Boumans)

De oplages van de beeldplaten waren uiteraard beperkt. De productie van interactieve beeldplaten groeide volgens Philips in Nederland van 40 titels in 1986 naar 125 in 1987 en iets meer dan 200 in 1988. De oplage per product lag gemiddeld tussen de 20 en 30 exemplaren. Van de geproduceerde titels is maar weinig meer over. Als beeldplaten al  terug te vinden zijn, dan zijn ze niet afspeelbaar bij gebrek aan een beeldplaatspeler. In 1991 werden in de lijst van Optische Media Projecten in Nederland, opgesteld door Electronic Media Reporting (EMR), slechts 55 beeldplaatprojecten geïdentificeerd. Dat jaar was precies het omslagpunt van de beeldplaat naar de multimedia cd-rom.

zaterdag 25 augustus 2012

Oud-Philipsman Wisse Dekker overleden

Oud-Philipsman Wisse Dekker is op 25 augustus 2012 overleden in het Zeeuwse Zoutelande. Onduidelijk is of hij omgekomen is in een eenzijdig verkeersongeluk of onwel is geworden.

Dekker, geboren op 26 april 1924 in Eindhoven, was tussen 1982 en 1986 president-directeur van Philips. Hij kwam in 1948 in dienst bij Philips. Na verschillende functies in het Verre Oosten te hebben bekleed, kwam hij terug naar Europa. In 1976 werd hij lid van de raad van bestuur. Van 1 januari 1982 tot 22 april 1986 was Dekker president van Philips en voorzitter van de raad van bestuur. Hij werd daarna opgevolgd door Cor van der Klugt, waarna hij plaats nam als president-commissaris. In 1994 kwam, na een periode van 46 jaar, een einde aan de loopbaan van Dekker bij Philips.

Onder zijn leiding leed Philips grote stroppen met de videorecorder, V2000. De verwerving van aandelen van de platen- en filmmaatschappij Polygram  vanaf 1983 was daarentegen een gouden greep van Dekker.

Video 2000
Vanaf 1975 kwamen er drie videosystemen op het markt. In begin 1975 kwam er VHS systeem van JVC. In 1976 kwam er Betamax van Sony op het markt en tenslotte in 1979 het V2000 systeem van  Philips. Video2000 was het meest 'gecomprimeerde' systeem dat ooit is uitgevonden op videogebied. Video 2000 moest een goedkoop systeem en een ruimtebesparend systeem. Uiteindelijk kon se videoband dubbelzijdig gebruikt worden zoals een gewone audiocassette. Hiermee werd de opbergruimte van videocassettes ten opzichte van VHS videobanden met bijna 50 procent gehalveerd!
V2000 videorecorder is door aanwezige high-tech daarmee complexer, waardoor het stukken duurder was dan VHS videorecorder. Maar dit zou terugverdiend worden, omdat de V2000 banden amper duurder zijn dan VHS banden en dubbelzijdig te gebruiken zouden zijn.
Bovendien leek het systeem op een professionele videorecorder met opties als stilstaand, snel vooruit of snel achteruit.... alles gaat zonder lelijke strepen, waarvan VHS en Betamax nog steeds last hadden. Van Video2000, dat in 1979 op de markt kwam, had men de verwachting dat het de standaard zou worden gezien de beeldkwaliteit, het twee keer zo smal bandspoor en de mogelijkheden voor digitale opslag in de toekomst. .
Toch verloopt Video 2000 om meerdere redenen. Philips kwam laat op de markt met Video 2000 ten opzichte van VHS en Betamax. Bovendien was VHS een eenvoudig systeem en gemakkelijk te produceren, niet zo gecompliceerd als Video 2000
Maar op marketinggebied ging er ook meer fout. Philips weigerde in zee te gaan met pornoproducenten. VHS stortte zich wel op de porno en hield het aanzienlijk langer uit. Kortom het V2000-systeem bevatte een superieure techniek, maar ging aan preutsheid ten onder. In 1986 verdween het V2000 systeem van de markt.

PolyGram
Philips had zich tot 1972 opgesteld als een fabrikant voor consumenten elektronica, maar realiseerde zich dat platenspelers en cassettespelers muziek nodig hebben. Maar vanaf 1972 ging Philips via deelnemingen in de amusementsindustrie. Eerst zeer voorzichtig in de platenindustrie met een label als de Deutsche Grammaphon Geselschaft. Maar het zag ook wel de toekomst aankomen met film en digitale media.  In 1983 kocht Philips 40 procent van de aandelen van Polygram en in 1987 kocht Philips Siemens uit en werd 100 procent eigenaar van Polygram. De compact disc betekende een grote stimulans in muziekindustrie, maar was ook het begin van video en multimedia op compact disc.
Philips werd actief op het gebied van audio, video en multimedia. Voor multimedia werden zelfs  eigen formats ontwikkeld, de Video Langspeel Plaat (VLP) of Laser disc, een beeldplaat voor films en de Compact Disc-interactive, een multimedia disc bestemd voor de televisie. De Laser disc stierf al nadat het net van de tekentafel af was. CD-i had iets meer adem en werd in 1991 in de VS gelanceerd en in 1992 in Nederland. Philips begreep al snel dat het bedrijf niet alleen van de verkoop van cd-i-hardware kon leven. Het bedrijf zette een eigen uitgeverij op voor de ontwikkeling en distributie van titels, die in nauw overleg zou gaan werken met ontwikkelaars en andere uitgevers. De nieuw opgezette uitgeverij Philips Media volgde een zigzagkoers ten aanzien van de titelontwikkeling van cd-i. Er kwam geen duidelijke positionering van het medium in de consumentenmarkt. Het aanbod liep van eenvoudige kinderpuzzels tot spellen voor volwassenen, van educatieve titels tot encyclopedieën en van geïllustreerde audio-platen tot films. Philips probeerde alle consumentensegmenten te bedienen met de cd-i. Daardoor moest het bedrijf niet alleen concurreren met de fabrikanten van spelcomputers maar ook met de producenten van multimedia cd-rom’s. Een laatste poging om de wereld markt te veroveren werd gedaan in 1995.
Maar het was duidelijk dat het einde in zicht was. Philips Media probeerde het nog met cd-i-online, een combinatie van speler met modem, maar het bleef trekken aan een dood paard. Cor Boonstra, de toenmalige president-directeur, verklaarde eind 1996 dat cd-i was mislukt. Philips was volgens hem geen content licentiebedrijf en startte de verkoop van Polygram die in 1999 aan het Canadese bedrijf Seagram werd verkocht. 

Reactie
Andre Gromsound schreef op 25 augustus 2017 de volgende (geredigeerde) opmerkingen:
1) de foto van de videorecorder is een VCR, het eerdere systeem van 1972-1978. Heeft NIETS te maken met v2000.

2) het porno verhaal is een werkelijk onuitroeibaar sprookje. alsof de fabrikant iets te zeggen heeft over wat de gebruikers er mee doen. JVC en SONY brachten ook niet zelf porno uit dat doen derden distributeurs etc.
Tenslotte: v2000 verloor omdat het simpelweg 2 jaar te laat op de markt was. toen was VHS al zover in de markt doorgedrongen -ook in de videotheken- dat het probleem zichzelf alleen maar versterkte.
Wie alleen maar zelf TV opnam of hobbyde met een camera was het beste uit met V2000 (superbeeld, meer mogelijkheden en zuinig bandverbruik).
Andre Gromsound AV collectie
http://gromsound.mfbfreaks.com

Update 
De discussie over de V2000 en porno s inderdaad een eeuwige en is onlangs (14 mei 2017) nog gevoerd: 
https://www.netkwesties.nl/1015/betamax-videorecorder-niet-mislukt-door.htm.
Op Twitter kwam de volgende reactie: 
Peter Olsthoorn
Peter Olsthoorn heeft je Tweet geretweet 15 mei Digitaal verleden @DigiVerleden
Hardnekkige historische mare verdient vergetelheid: Betamax niet mislukt door gebrek aan seks, Peter Olsthoorn. http://bit.ly/2qFXKUe 
Hans Perukel‏ @hperukel 15 mei 
Als antwoord op @DigiVerleden @Peteraanzee
Hoe dan ook staat vast dat ze bij Philips te weinig sex hadden. Los van betamax