Geschiedenis van de e-Krant



Wie dacht dat de e-reader en tablet het einde van de ontwikkeling van de e-Krant waren, heeft het goed mis. Want vanaf 2015 zal de Finse krant Helsingin Sanomat een e-Krant uitbrengen: een plastic pagina, die opgerold kan worden, meerkleuren en gepersonifieerde informatie geeft  en werkt op zon- en kunstlicht. De vertaling van een papieren krant naar een e-Krant is nabij. In deze blogpost een overzicht van de ontwikkelingen van de e-Krant sinds 1970.

 

Het Finse dagblad Helsingin Sanomat gaat vanaf januari 2014 beginnen met een pilot, zij het met een lichtgewicht e-reader met een glazen scherm. De pilot wordt gehouden met 300 abonnees die een e-reader van 40 euro ontvangen.
                                                 

De ontwikkeling van de e-Krant begon in 1970. Nick Sheridon begon te werken aan elektronisch papier in de jaren zeventig op het laboratorium van Xerox in Palo Alto. Het eerste elektronische papier werd genoemd Gyricon; het kon opgerold worden en de informatie kon op verzoek direct veranderd worden. De Gyricon werd toegepast als banner in grote warenhuizen, maar het werd nooit toegepast als e-Krant.

In 1991 opende het Amerikaanse krantenconcern Knight Ridder in Miami een laboratorium, dat zich orienteerde op de e-Krant. Dit filmpje werd getoond door de leider van laboratorium, Roger Fidler, tijdens zijn wereldwijde promotietoer, die hij in 1994 en 1995 maakte. Met de film deed hij in 1995 Nederland aan.

 

 

In 1999 liet IBM een prototype maken van een e-Krant. Het concept van de e-Krant ging uit van gepersonaliseerd nieuws, dat aan de abonnee zou worden toegeleverd via internet. Het nieuws in zwart-wit tekst en foto's zou in een geheugen worden geladen en op 16 tweezijdige pagina's worden getoond.

     




Een variatie op de concept e-Krant van IBM werd in dezelfde tijd gemaakt voor krant The Peninsula. Dit concept van de e-Krant sluit aan bij Gyricon van Xerox. De plastic krant lijkt op de fysieke krantenstok in hotels, waarbij de kranten tussen twee delen hout worden geklemd. Ook in dit concept is nieuws in zwart-wit.








In 2002 maakte het Finse reclamebureau Santama een concept van de e-Krant. Opvallend hierbij was dat er slechts een pagina is met meerkleuren informatie. Dit concept komt nu dichtbij de e-Krant die het Finse bedrijf Leita in 2015 zal uitbrengen.


In 2005 kwam de e-Krant erg dichtbij met de ontwikkeling van de e-Ink technologie In tegenstelling tot het elektronisch papier Gyricon kan e-Ink papier sneller en meer schaalbaar tekst en foto's presenteren. In 2005 toonde het bedrijf iRex de iLiad e-reader met informatie uit het Belgisch financieel dagblad De Tijd. NRC Handelsblad verscheen op de iLiad in 2008. De informatie op de e-reader was in zwart-wit.

 

Toen de iPad werd geintroduceerd veranderde het beeld van de e-Krant. Weliswaar was er veel gelijkenis met de e-reader, maar de iPad en tablets hadden een kleurscherm en ontvingen de informatie via een mobiele telefoonconnectie en/of wifi verbinding. Dit betekende dat de abonnee door de hele dag heen nieuws kon blijven ontvangen.





Na de e-readers, iPads en tablets werd gewerkt aan de realisatie van de e-Krant. Kenmerk van deze krant zou zijn een pagina, die oprolbaar zou worden. Het Brits/Duitse bedrijf Plastic Logic toonde aan dat dit mogelijk was. De eerste proven waren weliswaar met zwart wit informatie, maar de e-Krant was oprolbaar.





 

                                                 
In de afgelopen jaren werd steeds duidelijker dat de oprolbare en meerkleuren plastic bladzijde eraan zat te komen. Zo experimenteerde het Nederlandse bedrijf Liquavista met een nieuwe techniek van tekst en meerkleuren beeld en de buigbaarheid van het scherm. De resultaten van het laboratoriumwerk waren zo goed dat Samsung het bedrijf en de technologie opkocht. Verondersteld werd door experts in de markt dat deze technologie gebruikt zou gaan worden voor tablets. Maar Samsung verkocht het bedrijf na nauwelijks een jaar.

                                                
                                                  
Het Finse dagblad Helsingin Sanomat vanaf 2015 het dagblad publiceren op een flinterdunne, plastic pagina. Achter deze ontwikkeling zit de Finse startup Leia Media. De e-Krant is oprolbaar en bevat informatie in tekst en beeld en in meer kleuren. De e-Krant werkt op zon- en kunstlicht. De technologie voor de gepersonaliseerde krant in een automatisch gegenereerde lay-out wordt mede mogelijk gemaakt door een samenwerking tussen het Finse bedrijf Anygraaf en het Nederlandse bedrijf Penthion Media Technologies. BDU werkt als uitgeverij samen met Leia Media.

Archeologie van de tablet



Het begin van de jaren negentig waren interessante jaren voor de ontwikkeling van de tablet.

Reeds in 1972 had Alan Kay een tablet getekend als protoype.

 

 

Maar het duurde tot de jaren negentig voordat er meer ontwikkeling voor een tablet kwam, weg van de bureaucomputer of de draagbare computer.

 

De ontwikkeling van de tablet kwam uit drie hoeken. In 1989 kwam Apple met de Newton, een personal digital assistant (pda). Ik heb een video gevonden, die de Newton vergelijkt met de iPad.

 

 

Sony ontwikkelde de eerste E-book reader in 1991. Ik heb een video in mijn verzameling gevonden uit maart 1994 van een promotiefilmpje van Sony voor de Datadiscman e-reader met een reclame voor twee Nederlandse e-books: een hotel en restaurant gids en Engels-Nederlands/Nederlands-Engels woordenboek van Van Dale Lexicografie.

 

 

 

De andere ontwikkeling kwam uit de hoek van de krantenuitgevers. Zij zagen al een lange tijd dat de dode-bomenrepubliek zou gaan veranderen. Het Amerikaanse krantenconcern Knight Ridder had in feite als een afdeling voor interactieve media onder leiding van Roger Fidler opgericht en hield zich bezig met videotex, maar ook met een tablet-achtig product, electronic tablet. Dit was een grote tablet, waarop allerlei nieuwe vormen van een interactieve krant werden gesimuleerd.  





  

 

 Deze video is geproduceerd in 1994. Ik had in 1995 het genoegen Roger Fidler te ontmoeten in Amsterdam, waar hij deze video afspeelde en een prototype van de electronic tablet toonde.