Omroep of (gedrukte) pers
Al in 1976 had de Nederlandse publieke omroepwereld gekeken naar de Britse
televisietekstdiensten en gekozen voor het Ceefaxsysteem, dat sinds 1974 door
de BBC gebruikt werd. In 1977 werd serieus nagedacht over een televisietekstdienst, maar eerst moest er nog een robbertje gevochten worden met de politiek. De
gedrukte pers claimde een hoofdrol bij een dergelijke tekstdienst op televisie.
De tekstdienst werd de inzet van een conflict tussen de publieke omroep en
de krantenwereld. De Nederlandse Dagbladpers (NDP), vertegenwoordiger van de
krantenuitgevers, zag teletekst als een grafisch communicatiemiddel,
vergelijkbaar met een krant, maar dan digitaal. NDP zag de dienst niet als een
televisieprogramma. De omroep zag dat anders: het tekstsignaal liftte mee op
het televisiesignaal en dus was het een televisiedomein. In september 1977
besloot de verantwoordelijk minister Harry Van Doorn, dat niet de dagbladpers
maar de televisiemedia met het nieuwe medium mocht experimenteren. Het
argument? De dienst was gebaseerd op beeldlijnen. Daarmee ging de minister overigens
geheel voorbij aan het argument dat teletekst geen televisieprogramma was, want
het bevatte geluid noch bewegend beeld.
In januari 1978 werd in Nederland begonnen met het opzetten van een
organisatie en het uitvoeren van experimenten. De latere afdeling Teletekst stond
onder leiding van Wim Stokla, voormalig adjunct-hoofdredacteur van het
Journaal. Samen met zijn team volgde hij het voorbeeld van het Britse Ceefax
qua rubrieksindeling (nieuwskoppen op pagina 101) en zette een aantal richtlijnen
op voor het gebruik van kleur, lengte van zinnen en afbrekingen.
Op de Firato van september 1978 presenteerde de NOS de nieuwe dienst
Teletekst aan het Nederlandse publiek. In het voorjaar van 1979 werden de
eerste proeven uitgevoerd vanuit studio Irene te Bussum. Eind 1979 was de
afdeling Teletekst klaar voor de lancering.
Video Firato:
http://www.beeldengeluid.nl/en/media/6936/hoe-werkt-teletekst-1978
