Aanvulling op het boek: Tele Atlas

In de exemplaren van Telematica, Blad voor Nieuwe Media, vond ik een interview met de oprichter van Tele Atlas en een unieke foto van een van de eerste rijdende videowagens van het bedrijf ¹. Ik hoorde het eerst van Tele Atlas in 1989 toen het bedrijf in Rotterdam met een videowagen rondreed om de stad in kaart te brengen. Nieuw was dat het materiaal via ISDN telecomtechnologie gedistribueerd werd voor verwerking en online verspreiding.

Toch moest zo’n 30 jaar geleden nog de hele navigatie-industrie uitgevonden worden van digitale kaartenmaken tot navigatieapparaten. Een van de pioniers in deze industrie was Tom van Rijn, in 1984 de oprichter van Tele-Atlas.

Basisfilosofie van het bedrijf

In het interview gaf hij duidelijk de basisfilosofie van het bedrijf weer: “Tele Atlas is een onderneming die op de eerste plaats alle bestaande informatie op het gebied van verkeer , vervoer, toerisme en vastgoed verzamelt, er een plaatsbepaling aan toevoegt en die in één database onderbrengt”. Kaartenmaken stond voorop en navigatiesystemen maken stond duidelijk op de tweede plaats. Eigenlijk liet Van Rijn dit over aan Philips, Bosch en Sony, want autonavigatiesystemen konden nog geen gebruik maken van plaatsbepaling per satteliet.

Digitale kaartmaker

 

De videowagen Tele Atlas Telesurveyor

Eigenlijk was Tele Atlas liever een kaartenmaker. In 1989 had het bedrijf een metrische databank en een optische databank. De metrische databank bestond uit lijn-, punt- en oppervlakte-elementen. In deze elementen werd alles dat aanwezig was vastgelegd zoals straten, kanalen en spoorwegen. In de optische databank werd alles vastgelegd wat door een videowagen werd opgenomen; bovendien werd deze video-informatie voorzien van een plaatsbepaling uit het metrische bestand. De videowagen was uitgerust met twee camera’s, die keken in de rijrichting, en twee camera’s die zijwaarts keken.  

(l) In de videowagen; (r) in de regiekamer
 
Databasepublishing

In de tweede helft van de jaren tachtig was het woord databasepublishing een modewoord voor het publiceren van informatie op verschillende media. Van Rijn had dat goed begrepen, want in die tijd waren er meerdere media beschikbaar: beeldplaat, CD-ROM, videotex (Viditel, Ditzitel, Videotex Nederland, ASCII).  Navigatie-apparatuur voor een wagen moest nog ontwikkeld worden. Bij gebrek aan satellietverkeer werd een CD-ROM speler in de auto ingebouwd met sensoren voor plaatsbepaling. In 1994 zag ik voor het eerste een auto met navigatie-apparatuur; dit werd mij getoond door Arnold-Kees Van Rongen, een medewerker bij Blaupunkt/Bosch. Philips was ook al bezig met het in-car systeem, genaamd CARIN. Maar ook werd route-informatie online gedeeld. Van Rijn zag goed dat de informatie het goud van het bedrijf zou worden. Deze kon meerder malen gebruikt worden voor navigatiekastjes, online en uiteindelijk mobiele telefoons.

Tele Atlas

Tele Atlas groeide via overnames. In 1988 nam Tele Atlas het Belgische bedrijfje Informatics & Management Consultants (I&M) op, dat zich toelegde op het digitaliseren van kaarten. In 1990 verliet Van Rijn het bedrijf en nam de Belg Alain de Taeye het roer over. De volgende grote sprongen maakte Tele Atlas in 1995, met de integratie van de digitale kaart-activiteiten van de Duitse groep Bosch Data, en in 2000, toen de Amerikaanse kaartenmaker Etak van Sony werd overgenomen. 

De navigatiebusiness veranderde in 2000 met de doorbraak in het Global Positioning System (GPS), dat het mogelijk maakte om een positie te bepalen met behulp van de signalen van een Amerikaans satellietennetwerk. Dat veranderde de business, zodanig dat hardware de boventoon ging voeren. In 2008 werd Tele Atlas overgenomen door TomTom.


Voor vervolg op de telesurveyers en Tele Atlas zie:  http://www.gpsbusinessnews.com/In-the-Heart-of-TomTom-Maps_a5610_4.html.

¹Tele Atlas weet niet van ophouden door Susanne Rakels. Telematica, Blad voor Nieuwe Media; 1^e jaargang, Dec. 1989, nummer 2

Aanvulling archief Project Pre-Internet: Telematica

Recentelijk kwam ik een verwijzing tegen naar het tijdschrift Telematica. Het kwam me bekend voor, maar ik had nog nooit een exemplaar van het tijdschrift gezien. Wel speelde in mijn achterhoofd dat een oud-collega van mij bij de nieuwsbrief Telecombrief daar iets mee te maken had. Susanne Rakels was hoofdredacteur van het tijdschrift geweest. Een e-mailtje naar haar maakte duidelijk dat zij betrokken was bij het realiseren van het tijdschrift in 1989. Ze had nog een viertal exemplaren liggen (Jaargang  1, nrs. 0 t/m/ 2 en jaargang 2 nr. 2).

Telematica, Blad voor Nieuwe Media, werd uitgegeven door Telematica Press, onderdeel van Telematica International een adviesbureau voor telecom infrastructuren in Eindhoven. Het bureau werd geleid door Jo Abelshausen (rechts op foto), afkomstig van PTT, en Kees Rovers (links op foto), afkomstig van de Rabobank.  Zij bleken missionarissen te zijn van Minitel in Nederland. In 1988 besloten zij mee te gaan werken aan de totostandkoming van Videotex Nederland en waren bereid om hun eigen projecten, waaronder Videotex Project Nuenen en de deelname bij A’Tel in Amsterveen in te passen in Videotex Nederland. Bij de opkomst van internet in het begin van de jaren negentig verdween Abelshausen van het toneel. Kees Rovers daarentegen wierp zich op als trekker van het glasvezelproject in Nuenen en omgeving en verwierf de geuzennaam Godfather van Ons Net Nuenen.

Van Telematica, Blad voor Nieuwe Media, verscheen een nulnummer in juli 1989. Het was een glossy-achtig tijdschrift in kleurendruk. Doelstelling van het blad was verspreiding van kennis over nieuwe media en videotex in het bijzonder en promotie voor Telematica International. De artikelen bestreken een wijd terrein aan onderwerpen zoals videotexprojecten, beeldplaten, navigatie, domotica, videoconferencing, kabelkranten en telewinkelen.  

De artikelen waren gelardeerd met foto’s en schema’s. Uiteraard foto’s van de videotexproeven in Nuenen en Amstelveen. 

Maar ook een paar zeldzame foto’s als de bezorgwagen van de James Telesuper te zien. Echt uniek is de foto van de Telesurveyer van Tele Atlas uit 1989, een soort Google Earth wagen, maar dan avant la lettre. 

En vergeet niet het Huis van de Toekomst van Chriet Titulaer. En Wehkamp met een foto van Joyce, de tele-assistente bij Wehkamp, netjes opgebouwd uit mozaïekblokjes.

De exemplaren worden gescand en gaan het elektronisch archief van Project Pre-Internet in. Uiteraard zijn ontbrekend nummers van het blad welkom om gescand te worden.