Toen digitale media nog nieuw waren: Pre-internet

zondag 15 oktober 2017

Elke dag een archeologiedag

Oktober is de maand van de geschiedenis. Het is en maand vol met evenementen zoals monumentendagen, de Nacht van de geschiedenis, de Libris Geschiedenis Boekenprijs. Dit weekend zijn er de archeologiedagen. In veel plaatsen zijn oudheidkundige activiteiten gaande, georganiseerd door archeologische verenigingen, heemkunde organisaties en erfgoedhuizen. Er worden overblijfselen van oude culturen tentoongesteld of ter plekke bekeken, waarbij over het verleden wordt verteld.

De archeologiedagen worden ook in Almere gehouden. Ondanks het feit dat de stad een geschiedenis heeft van 40+ jaren, worden er archeologische onderzoeken en vondsten gedaan. Zo zijn er in de grond sporen gevonden uit de Steentijd. Er liggen ook de nodige wrakken van schepen, die voeren op de Zuiderzee. Zo is er het Koggeschip gevonden; verschillende voorwerpen hiervan worden tentoon gesteld en rond de vindplaats is een park gemaakt. Maar ook worden er vliegtuigen uit Wereldoorlog gelocaliseerd en evt. (deels) opgegraven. Ter gelegenheid van Nationale Archeologiedagen 2017 is het boek 'De onderkant van Almere. Almeerders maken hun stad' gepresenteerd. Het boek is verkrijgbaar in het Erfgoedhuis Almere.

Archeologie vindt meestal plaats binnen de geschiedenis tot 1800. De geschiedenis na de industriële revolutie vanaf 1800 kreeg weinig aandacht, maar heeft na 2000 aan belangstelling gewonnen. Met name de Tweede Wereldoorlog en het digitale tijdperk behoren intussen tot de contemporaine archeologie. De Tweede Wereldoorlog heeft intussen ruime museale belangstelling. Het digitale tijdperk daarentegen is nog in een aanloopfase. Zo is er het Bonami Spelcomputer museum, dat behalve een grote collectie spelcomputers ook een uitgebreid verzameling computers tentoonstelt.

Op het gebied van spellen laat Bonami goed zien wat de archeologie van digitale media inhoudt. Het museum verzamelt niet alleen de spelcomputers, de software voor deze computers en de spellen (content). De spellen worden gespeeld op originele machines zoals MSX, Acorn, Atari, maar ook Arcadetoestellen. Dat betekent dat de spellen te zien zijn op beeldschermen in de originele kleuren variërend van grijs, groen tot amber en tot de huidige beeldschermen.

Echte archeologie van digitale media wordt in Nederland gedaan in Amsterdam. Studenten van de Vrije Universiteit en Universiteit van Amsterdam werken samen met de Waag Society, Amsterdam Museum en het Instituut voor Beeld en Geluid om de historische internetsite van De Digitale Stad te reconstrueren. De originele site betekende in 1994 de doorbraak voor consumenteninternet in Nederland. Magneetbanden en hardware werden opgediept uit stoffige archieven. Maar voordat de site weer gepresenteerd kan worden moet het nodige gedaan worden aan de presentatie. Want wordt de snelheid van de transmissie aangepast, die in 1994 ruim onder 1Mb zat. Hoe snel of liever hoe langzaam wisselen de beelden; intern geheugen was in 1994 was klein en zeker geen solid state met honderden Mb's. De eerste resultaten van deze archeologische activiteit zullen waarschijnlijk in 2018 te zien zijn in het Amsterdam Museum en later online.

Behalve instanties die zich bezighouden met de archeologie van digitale media zijn er ook particulieren, die zich bezighouden met het bewaren van computers. Het mooiste particulier museum, zeker qua naamgeving, in Winssen bij Nijmegen is het Tehuis voor Bejaarde Computers met o.a. 16 bit minicomputers van Digital Equipment Computers (DEC); een pdp 11 was de eerste computer die ik ooit zag in de jaren zeventig.

En er zijn de nodige liefhebbers van retrocomputers. Ik heb, als zelfbenoemde curator van pre-internet, niet alleen een verzameling van oude computers, modems, telefoons, e-readers en videotex monitors, maar ook van digitale content producten op floppy disk, CD-ROM’s, CDi’s en DVD’s (ca. 500 stuks). De collectie moet ooit eindigen in een virtueel museum op internet.
En dan is elke dag een archeologiedag!

Hieronder de 35 floppies en CD's vanaf 1984 uit de Collectie Jak Boumans

zondag 22 april 2012