Wie woonde in het laatste Bivakhuisje in Almere

Op Open Monumentendag had ik het genoegen om op het volkstuin complex Water-Land in Almere een presentatie te geven over het Bivak, de eerste bewoning voor kwartiermakers in Almere van 1975 tot mid 1978. Het Bivak was een plaats in het huidige Almere Haven, waar acht stacaravans werden geplaatst in de drooggevallen polder. De stacaravans waren voor gezinnen gezinnen van drie politiemannen, twee GGD'ers, een PTT monteur belast met telecom, Een monteur voor gas en licht en een bode van de Haak, een groep barakken voor ambtenaren, de politiepost en dokterspost.

In 1978 kregen de gezinnen de wacht aangezegd om te verhuizen naar de gebouwde huizen of elders. Op 6 jui 1978 verliet het laatste gezin de stacaravan. En op 9 november kwam uiteindelijk een pertinent einde (Het Parool) aan het Bivak. De stacaravans werden verdeeld onder tuin en sportverenigingen. Dit overigens tegen de zin van landdrost Han Lammers, die liever zag dat de stacaravans behouden zouden blijven als monument. Maar de stacaravans verdwenen. In 2016 werd in het kader van het Geheugen van Almere nog een poging gedaan om de huisjes op te sporen. Zes huisjes waren er niet meer. Wel waren er nog twee over, waarvan een op het terrein van de volkstuinvereniging De Kluitenduikers en de ander op het volkstuincomplex Water-Land. Het Bivakhuisje bij de Kluitenduikers heeft de verbouwing van een bestuursgebouw niet overleefd. Het goed onderhouden huisje op het Water-Land complex staat er nog steeds; het heeft gediend als winkel, kantine en is nu een administratie en bestuursgebouw. 

Wie, o wie

Maar welk huisnummer had dit huisje en welk gezin heeft er in gewoond? Het huisje op Water-Land bevat geen aanwijzingen over de het gezin dat het bewoond heeft. Een aanwijzing zou kunnen zijn de oorspronkelijke telefoon met een telefoonnummer. Met het telefoonnummer in de hand zijn de (dunne) vergeelde telefoongidsjes nagekeken op namen van de acht gezinnen. Voorlopige conclusie is dat in de beschikbare telefoongidsjes het telefoonnummer op het telefoontoestel in het Bivakhuisje op Water-Land niet voorkomt. Wel zijn van zeven gezinnen de telefoonnummers bekend. 

Het gezin , waarvan geen telefoonnummer bekend is, is geïdentificeerd.  Er wordt geprobeerd om via een van de kinderen contact te krijgen en om het telefoonnummer bevestigd te krijgen. 

 

 

 

De afdeling Archeologie en Monumenten van de gemeente Almere onderzoekt op het ogenblik of aan dit huisje een gemeentelijke monumentenstatus kan worden toegekend. Misschien komt de wens van Han Lammers toch nog eens uit.

Unieke Nederlandse PC geveild voor 3.100 euro

De illustratie is van een Holborn 6500 en niet van een Holborn 6110, die ter veiling is aangeboden. 

Catawiki heeft afgelopen week een veiling van vintage computerobjecten georganiseerd.  Deze nieuwe rubriek bij Catawiki van vintage computerobjecten verschilt van de andere aangeboden computerobjecten van gangbare draagbare computers en tablets. De aangeboden vintage objecten komen uit de jaren tachtig en negentig. Het zijn tot nu toe oude rekenmachines, maar ook Apple machines zoals MacIntosh en Indigo evenals Commodore machines (als dan niet met verpakking). Maar bij deze veiling was het mogelijk om op een unieke machine te bieden. En dat werd dan ook gedaan door 10 bieders met een stevige prijs voor de winnaar van de veiling. Het gaat niet om de miljoenen zoals bij de eerste Apple machines, maar voor een Nederlandse PC is 3.100 euro, excl. veiling en verzendkosten, een fors bedrag. Dit terwijl de machine niet langer functioneert door een probleem met het moederbord.operationeel is. 

Maar het is een Holborn (Born in Holland), gemaakt in een bedrijf dat vanaf 1979, uitsluitend PCs fabriceerde. De hardware van de machine was ontworpen door Hans Polak samen met Henny Bevers en  het ontwerp van de futuristische terminal was gemaakt door Vos Industrial Designers. Van binnen is de terminal een aangepaste MicroBee monitor en maakte gebruik van een Z80 processor. De Holborn gebruikte het besturingssysteem CP/M. 

Artikel in de Tubantia van 21 mei 2021

 

Het bedrijf Holborn begon met haar hoofdkantoor in Holten in 1978. De eerste fabricagefaciliteit was in Hengelo en later in Enschede. Het bedrijf was slechts kort actief, van 1979 tot 1983, toen het failliet ging. Het bedrijf ontwikkelde twee productielijnen: de groeicomputer de multi 9100, een, uitbreidbaar, op maat gemaakt business systeem met een eigen ontwikkeld besturingssyteem Holborn Operating System (HOS); later kwam ook de 7100 versie uit, die naar de 9100 kon worden uitgebreid. Maar Holborn is meer bekend om de stand-alone Holborn 6110 onder CP/M en het prototype 6500 beide met de science-fictionachtige monitor. Er zijn waarschijnlijk slechts 100 apparaten van de 6110 geproduceerd en verkocht, vnl. aan kleine bedrijven voor administratieve doeleinden. Voor de gestylde en ergonomische machine werd aanvankelijk 30.000 gulden (ca. 14.000 euro) gevraagd. Het bedrijf moest in Nederland opboksen tegen grotere machines van eigen bodem zoals Elektrologica en Philips, maar ook tegen goedkopere kantoormachines zoals Wang. En de echte concurrentie kwam in 1981 met de introductie van de PC door IBM en latere klonen. 

 

Het veilingsobject is een Holborn 6110. Het aangeboden systeem bestaat uit een toetsenbordmonitorconsole en een externe box met twee diskettestations. Het systeem is oorspronkelijk begin jaren tachtig gekocht voor zo'n 20.000 gulden als middelgrote zakelijke computer.

Deze computer stopte met werken in 1996. De computer is onlangs aangezet, de diskdrives gaan aan en draaien en de ventilator op de computer gaat aan. Het scherm gaat niet aan en het lijkt erop, dat het mislukt is om een onderdeel op het moederbord te repareren.

 

Persoonlijke noot. Ik heb in 1980 kennis gemaakt met PCs bij het nieuwe media laboratorium VNU Database Publishing International (VNU DPI). in Amsterdam. Er was een Apple IIe aanwezig, maar de automatiseringsafdeling van VNU had een grote batch Superbrains (over AI gesproken) gekocht en deelde deze machines, die werkten met het besturingssysteem CP/M, uit. De Superbrain was ergonomisch een lompe machine, waar je problemen met je rechterhand kon krijgen van de opstaande rand bij het toetsenbord . (Foto Coll. JB)

  

Bivak weer op weg naar gemeentelijke monumentstatus

Vandaag in Almere Deze Week:  https://www.almeredezeweek.nl/reader/22384/18332/bivak-weer-op-weg-naar-gemeentelijke-monumentstatus#p=3

De afdeling Archeologie en monumenten van de gemeente Almere heeft onlangs aangegeven, dat het zich deze zomer bezighoudt met het Bivakhuisje. een van de laatste overblijfselen van de acht luxe stacaravans, die in 1975 in een hofje in Almere Haven werden geplaatst. Daarin verbleven acht gezinnen als eerste bewoners van Almere.

Naam 

De Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders (RIJP) waren sinds 1973 bezig met het ontwikkelen van de stad Almere en wilden beginnen met Almere-Haven. Voor de beveiliging van het bouwmateriaal en de bouw van de infrastructuur werd een permanente bewoning gevraagd van o.a. politie, telefoon en energiemonteurs en GGD personeel. Acht gezinnen werden gevraagd om tijdelijk in een luxe caravan, ook wel deftig chalets genoemd, te gaan wonen. Deze luxe caravans werden door een ambtenaar ‘snelle woningen’ genoemd in afwachting van de ‘stenen woning’.  De naam Bivak werd bedacht door de politiebrigadier Wim Leeman: Als ik de omgeving en huisjes bekijk en de tekening bestudeer, dan lijkt het hofje op een bivak, een soort kampement  zoals in militaire dienst. Op 1 december 1975 ontving Wim Leeman de sleutel tot zijn stacaravan.

Tijdelijk 

De huisjes waren voor tijdelijk verblijf bedoeld. En toen eenmaal de stenen huizen in volume toenamen, wilde de RIJP het hofje opheffen. Maar de acht gezinnen woonden er fijn en goedkoop en hadden helemaal geen zin om te verhuizen naar een vaste woning. Het getouwtrek tussen de bewoners en de RIJP duurde tot 1978 en toen maakte de RIJP korte metten met het hofje. Vanaf 1 juli 1978 moesten alle bewoners vertrokken zijn en zouden de huisjes voor 1 gulden verkocht worden aan verenigingen. De Almare van 9 november  1978 meldde onder kop Bivak weg: Vrijdagmiddag 3 november  is in opdracht van de Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders de laatste van de acht Bivakwoningen weggehaald, Daarbij is een pertinent einde gekomen aan deze allereerste pioniersnederzetting in Almere Haven

 

3 november 1978 De huisjes wordende huisjes afgevoerd (Archief familie Wim Leeman)

Monumentstatus 

Toen in 1977 de dreiging van opheffing serieus begon te worden en over de vraag van de toekomst van de huisjes  werd nagedacht, werd een petitie opgesteld om de huisjes een monumentale status te geven. De RIJP besliste hierover. De bestuurder van de RIJP, Han Lammers, deed de suggestie om de huisjes als monument te bewaren. “Toen Lammers dat zei kregen we (de bewoners en eerste Almeerders – JB) weer een sprankje hoop. Bovendien delen we die mening, want het zal straks , als Almere 125.000 inwoners telt, best aardig zijn om de plek te kunnen wijzen waar het allemaal is begonnen”, aldus Leeman (Het Parool 2 maart 1977) . Maar de RIJP besliste anders. En de huisjes werden verkocht en afgevoerd.

In 2006 ontstond weer een discussie over de monumentenstatus van de huisjes. Die waren intussen naar verenigingen gegaan en moest worden opgespoord. Er werd aangenomen dat er nog een exemplaar beschikbaar was. Totdat nog een exemplaar werd ontdekt op het terrein van de Volkstuinvereniging Water-Land. De wethouder van Cultuur (VVD) voelde er niets voor om het laatste huisje te behouden voor de stad.

In 2016 tijdens het project Het Geheugen van Almere werd de suggestie voor gemeentelijke monumentstatus weer nieuw leven ingeblazen. Maar deze keer kwam het zelfs niet tot een stemming. De stad was nog steeds niet gewend aan het adagium van Olivier B. Bommel: "Achterom kijken is ook vooruitgaan". 

Weer in de aandacht 

De afdeling Archeologie en monumenten van de gemeente Almere gaat zich deze zomer bezighouden met het Bivakhuisje, dat op het terrein van de Tuinvereniging Water-Land staat. Omroep Flevoland gaat op woensdag 10 en zaterdag 13 augustus van 13.00 uur tot 17.00 uur verhalen van Almeerders over het Bivakhuisje opnemen. Een mooie gelegenheid voor de oud-bewoners, Bivakkinderen en eerste bewoners van Almere-Haven om hun herinneringen te delen. Voor andere Almeerders is het een mooie gelegenheid om de verhalen te horen en het idee van de gemeentelijke monumentstatus te steunen.

 Lees ook:  https://www.1almere.nl/2022/08/02/gemeente-filmt-verhalen-over-bivakhuisje-op-volkstuinencomplex/