Quotes

"Er is geen toekomst zonder een leesbare versie van het verleden" (Ilja-Leonard Pfeijffer)
"Achterom kijken is ook vooruitgaan" (Olivier B. Bommel)
"Historisch besef van digitale media is net zo diep als de meest recente verwijzing ernaar op Google" (Jak Boumans)
"De geschiedenis toont ons dat: onze identiteit is gelegen in onze eigen geschiedenis" (Frank Ankersmit)





donderdag 16 juni 2022

Almere vanuit de wolken

Dit boek gaat over new town Almere. Deze stad telt haar leeftijd niet in eeuwen, maar in decennia. De eerste acht gezinnen kregen hun sleutel tot de stacaravan in 1975 en de eerste bewoners van de stenen huizen in 1976. Het is een stad die verrees uit het water, toen in 1959 begonnen werd met het leggen van dijken en in 1967 het droogmalen van de polder Zuidelijk Flevoland. Almere is de nieuwste stad in Nederland sinds 1975 en werd een gemeente in 1984. Het is nu de achtste, grootste gemeente van Nederland met 230.000 inwoners.


 

 

 

 

 

 

 

 

 Foto voorplat boek

Uniek boek

Het boek Almere vanuit de wolken is een groot en gewichtig boek, Het boek bevat meer dan 200 luchtfoto’s op liggend A4 formaat en is bijna 2 kilo zwaar. Het is ook een uniek boek, want de 200+ luchtfoto’s laat de ontwikkeling van de new town Almere zien vanaf 1964 tot 2021. Uitgeverij Watermerk heeft weliswaar vergelijkbare boeken gemaakt van Den Haag, Rotterdam en Dordrecht,, maar Almere kan haar hele geschiedenis in luchtfoto’s laten zien.

Het boek is ontstaan als vervolg op de tentoonstelling Almere Boven, georganiseerd door het Stadsarchief Almere van augustus 2020 en september 2021 met luchtfoto's over de ontwikkeling van de stad, te zien in het Stadsarchief, en op drie andere locaties in de stad.

De tentoonstelling liet een beperkte selectie luchtfoto’s uit de collectie van het Stadsarchief zien van oude zwart-wit foto's uit de jaren '60 tot recente opnamen. Hieruit is voor Almere Boven een selectie gemaakt die samen het verhaal vertellen over de meerkernige stad en de enorme groei van de afgelopen 50 jaar.

De tentoonstelling liet een beperkte selectie van de 25.000 luchtfoto’s uit de collectie van Stadarchief Almere zien. Maar de reacties op de tentoonstellingen vroegen om meer. Dat was de aanleiding voor Michel Langendijk om in de collectie van luchtfotograaf Bart Hofmeester van AeroCamera onderzoek te doen naar materiaal voor een boek. Michel Langendijk was betrokken geweest bij de samenstelling van Almere Boven en Bart Hofmeester (1921-2001) had vanaf 1964 luchtfoto’s van Flevoland en Almere gemaakt. Roel Dijkstra beheert de collectie van AeroCamera en hij maakte de actuele foto’s van 2021. Het boek bevat een voorwoord van stedenbouwkundige Brans Stassen, die meewerkte aan de ontwikkeling van Almere. Verder is er een korte inleiding.

De foto’s vormen niet een serie van historische foto’s, maar laten de historische foto naast een actuele foto zien, genomen vanuit hetzelfde gezichtspunt. Zo zijn de acht stacaravans omringd door een woestenij in Almere Haven te zien met een evenknie van de huidige bebouwing. Deze redactionele formule is door bijna het hele boek volgehouden. 

Gebruik 

Het boek is voor een Almeerder een mooi boek om achteloos op een tafeltje te laten liggen, wanneer er bezoek komt, of om cadeau te doen. Maar het boek verdient een ruimere verspreiding.

Voor de vroege bewoners van Almere is het boek niet alleen interessant om in te bladeren en te zoeken naar hun huis (en/of vroegere huizen). Ik had dat genoegen om met de allereerste Almeeerder, bewoner van een stacaravan en politieman Wim Leeman, het Bivak in Haven op foto’s te zoeken. Maar ook heb ik een verslag gelezen van een vroege bewoner, die aan de hand van de foto’s een oude fietsroute uitstippelde.

Inzet: Wim Leeman wijst in het boek de foto van het Bivak aan;  grote foto van het Bivak met de acht stacaravans (links) en de kantorenbarakken De Haak (rechts). 

Journalist van Almere Deze Week Robert Mienstra deed de suggestie om alle basisscholen een exemplaar te geven, zodat eens per jaar de klassen op de jaarlijkse Almeredag de geschiedenis van Almere kunnen visualiseren.

Maar het boek kan ook door professionals in de ruimtelijke ordening zoals stadsontwikkelaars, stadsplanners en architecten gebruikt worden. Tenslotte presenteert het boek het ontstaan en de snelle groei van een new town binnen een halve eeuw. De foto’s laten de karakteristieke Almeerse ontwikkeling van de kernen zien, het groen in de wijken en tussen de kernen, de infrastructuur, de scheiding tussen woonwijken en industrieterreinen, de busbanen en het fietspaden. 

Tenslotte nog een tip voor City Marketing Almere.  Recentelijk presenteerde Stadsarchief Amsterdam een 3D filmpje van 5 minuten, waarin de ontwikkeling van de Amsterdamse grachtengordel tussen 1600 en 1700 werd neergezet. Almere vanuit de wolken vormt een mooie basis voor een korte animatiefilm van 5 à 6 minuten over het ontstaan en de snelle opkomst van de stad in nog geen halve eeuw. Het kan een mooie internationale promotie voor de stad Almere vormen o.a. via internet als aanloop naar het 50 jaar jubileum van de eerste bewoning van Almere in 2025/2026.

Almere vanuit de wolken, samengesteld door Michel Langendijk, uitgever Watermerk BV,EAN 9789078388302, 264 pagina’s, 1853 gram, 39,95 euro

donderdag 9 juni 2022

1956 EK Dames Basketbal in Praag

De Nederlandse Basketball Bond (NBB) viert dit jaar haar 75 jarige jubileum. Evenementen zijn gepland en er is een jubileumboek in voorbereiding. 

Bij toeval heb ik een historisch boekje Langs Velde en wegen mogen afleveren over de oud-international Lenie van der Velde. Zij leefde van 1929 tot 2021 en haar glorietijd in basketbal was tussen 1949 en 1965. 

Het boekje is gebaseerd op interviews met haar en haar foto-archief. Tussen haar foto's zat een hele reportage van het EK Dames Basketbal dat 66 jaar geleden tussen 2 en 10 juni in Praag gehouden werd.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 De foto's zijn te zien in de Powerpoint presentatie:

https://www.slideshare.net/JakBoumans/1956-ek-ladies-basketbal

 

zondag 29 mei 2022

The algorithmic beauty of plant

 Woensdag 1 juni 2022 van 19 – 21 uur in DDAMA (Dutch Digital Art Museum Almere) opening van twee nieuwe tentoonstellingen die aansluiten op het thema van de Floriade: The algorithmic beauty of plants en Glitched Lovescapes. In de Euro-toren (nu Rabo) aan de naast Almere CS, Landdrostdreef 124, 2e verdieping, 1314 SK Almere.

DDAMA bestaat al meer dan vijf jaar en is als een jonge telkens opnieuw bloeiende plant, die moet overleven zonder verzorging door de gemeentelijke plantsoenendienst. Wellicht komt het door de zeldzaamheid, het exotische, het nieuwe, er zijn er maar een paar in de wereld, dat deze jonge opvallende bloem nog niet de verdiende aandacht krijgt. We hechten aan onze traditionele tulpen en narcissen of halen palmen en cactussen van ver en hebben weinig oog voor een spontaan ontstane lokale nieuwe variant. Onbekend maakt onbemind.
Kom kijken bij de opening en laat je onderdompelen! Neem anderen mee, oud en jong!

In de tentoonstelling met het thema The algorithmic beauty of plants is Jan Coenen vertegenwoordigd met drie werken met het onderwerp “groei” en met het thema van de Floriade, “growing green cities”, in het achterhoofd. Twee van die werken zijn projecties van digitale algoritmes en het derde is een combinatie van een aquarel van 4,5 bij 1,5 meter met een video op basis van een algoritme.

Groei is verandering. Groei is worden, niet zijn
Mensen, bloemen, planten, bossen, steden en musea groeien.
In de getoonde kunstwerken is de wetmatigheid van groeien verbeeld. Er is te zien hoe eenvoudige wiskundige formules ten grondslag liggen aan het groeien van planten, van de natuur, maar ook van steden. Deze wiskundige modellen (fractals) hebben, zoals groei in de natuur, de eigenschap dat ze binnen grenzen eindeloos herhalen zonder hetzelfde te zijn.
Na een eeuwenlange ontwikkeling waarin de mens zich heeft ontworsteld aan de grillen en gevaren van de natuur komt nu meer en meer het besef dat we onderdeel zijn van de natuur, dat we de natuur niet moeten verpesten, dat we niet op afstand moeten blijven toekijken, maar dat we er weer in moeten opgaan. De werken gaan ook over het kijken, over het waarnemen van natuur en kunst, over afstand en betrokkenheid.

© 2022 Jan Coenen
 

dinsdag 17 mei 2022

Een lasercard voor de medische wereld

Recentelijk vond ik in mijn collectie een Drexon Lasercard terug. Het is een kaart ter grootte van een betaalkaart, maar niet met een magnetische strip, maar een optische strip. De kaart werd uitgevonden in 1981 door het Amerikaanse bedrijf Drexler In 2008 waren er 35 miljoen Drexon Laserkaarten verkocht. Hebt u ze ooit gezien en/of gebruikt?

Toen de Drexonkaart ontwikkeld werd, werden de kaarten gezien als dragers voor medische informatie, voor wetenschappelijke e-boeken en tijdschriften en voor geldtransacties. De informatie wordt gelezen door een kaartlezer verbonden met een PC. Op de kaar kan 2 Mb worden opgeslagen, ca. 800 getypte A4 pagina’s.

In de medisch wereld werd de kaart gezien als een transactiekaart. De kaart identificeerde de patiënt, bevatte het patiëntendossier en de bezoekgeschiedenis. De Laserkaart is een optisch product, ontwikkeld in de tijd dat CD-media (de CD-audio, CD-ROM en een decennium later CD-i) ook op de markt kwam. Deze media konden echter een groter volume informatie van tekst, foto’s en geluid opslaan, maar waren niet zo draagbaar en toegankelijk als de Drexon Lasercard.

Ik heb even rondgekeken in mijn collectie van magnetische en optische media. Het levende één beeldplaat, zes CD-ROMs, één gecombineerde CD-ROM met CD-i, één minidisk en één floppy disk op. 


De tabel laat zien dat de Laserkaart in Nederland geen uitgeefproducten heeft opgeleverd. De beeldplaat was een pilot, waarvoor de aanschaf van een beeldplaatspeler plus PC met software noodzakelijk was. De tekst CD-ROM heeft m.n. in de farmaciewereld toepassing gevonden. De CD-i  werd snel voor de CD-ROM ingeruild toen multimedia gestandaardiseerd werd. Elsevier combineerde beide formats op een schijf om een zo groot gebruikersbestand te bereiken.

Optische media hebben een korte gebruikersperiode gekend en werden met de invoering van internet door online ingehaald.  


 

 

 

 

 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Foto's: Collectie Jak Boumans

maandag 25 april 2022

Pre-internet Project: Het einde in zicht

 

Het einde in zicht

In 2011 publiceerde ik het boek Toen digitale media nog nieuw waren – Pre-internet in de polder (1967-1997). Daarna benoemde ik mijzelf tot curator Pre-internet. In 2012 ontwikkelde Electronic Media Reporting het project Cybernauten, een project om de geschiedenis van Pre-internet en Internet in gesprekken met mensen die in de periode 1967 - 1997 hebben gewerkt en specifieke projecten hebben uitgevoerd of daarin een functie hebben gehad, op video vast te leggen. De financiering van dit project kwam niet rond; intussen wordt deze kring van nieuwe-mediapioniers kleiner en moet het project misschien nu met podcasts worden uitgevoerd. In 2015 lanceerde Electronic Media Reporting het Pre-internet Project. Nu na de opheffing van het bedrijf is het einde voor dit project in zicht. Het project wordt nu nog beheerd door pre-internet curator Jak Boumans. In dit artikel zullen de doelstellingen en de resultaten, c.q. de inventaris van het project worden beschreven.

Doelstelling

Uitgangspunt van bovenvermeld boek is de beschrijving van de periode tussen 1967 en 1997 van ontwikkeling van nieuw media (online en offline) in Nederland. De periode was een verwarrende tijd, waarbij zich verschillende online media, zoals ASCII, videotex, teletekst, e-mail en Bulletin Board Systems ontwikkelden, maar ook offline media zoals magnetische schijven, optische schijven (Laserdisks, CD-ROM, CD-i, mini-disks, DVD, Blue Ray). In 1975 begon Kluwer Rechtswetenschappen met het ontwikkelen van een online juridische databank. In 1980 werd Viditel gelanceerd als de eerste publieke online dienst en vanaf 1984 werden CD-ROMs en CD-i’s ontwikkeld. Deze technologieën hadden alle hun eigen productgroepen. Bovendien groeide in die tijd multimedia offline producten en online diensten van tekst naar tekst plus beeld, maar ook naar tekst plus beeld plus audio. Uniek kenmerk van deze producten en diensten was de interactiviteit. In het begin van de jaren negentig ontstond internet, maar ook een wormgat, waar uiteindelijk naast internet, e-mail en teletekst als online diensten overleefden en de optische media de eeuwwende niet haalden. 

 © 2011 Collectie Jak Boumans

Met het Pre-internet Project, zoals beschreven in 2015 was het doel om een digitaal archief op te bouwen zoals een tijdlijn, bibliografie, CD media discografie, artikelen, een bestand met pre-internet informatiebestanden, foto’s en een retrowoordenboek. De periode strekt zich uit van de jaren vijftig tot aan de jaren negentig en beperkte zich tot Nederland. De bestanden zijn afkomstig uit de Collectie Jak Boumans, maar er werd ook gestreefd naar opname van materiaal van derden. 

Om de concrete doelstellingen van het project te realiseren is onderhandeld met een aantal erfgoedinstanties voor financiële ondersteuning. Helaas heeft dat geen concrete ondersteuning opgeleverd. Een bibliotheekdirecteur tevens bestuurder van een erfgoedfonds gaf als zijn oordeel over het project, dat de Koninklijke Bibliotheek het merendeel van de boeken, artikelen en CD-ROMS in bezit en gecatalogiseerd had. Hij had zijn huiswerk niet gedaan.

Desondanks zijn in het project onderdelen uitgevoerd, een paar voorgestelde databanken geschrapt en een paar nieuwe databanken toegevoegd. Dit heeft in 2022 geleid tot de volgende resultaten van het Pre-internet Project. In cursief zijn de resultaten anno 2022 weergegeven.

 Databanken gerealiseerd tussen 2015 en 2022

Unieke items

Uniek in deze Pre-internet collectie zijn:

-       ITT Duplex, een apparaat dat in Stockholm in een technisch museum staat (1978)

-       Exo’Vision Eye catcher, de Jaguar onder de real-time videofoons (2003)

-       Zakelijke videotexterminal met televisie, teletekst en videotex faciliteiten (1980)

-       Eerste e-boekspeler van Sony in Nederland (1994)

-       Tien Nederlandstalige titels voor de eerste e-boekspeler van Sony

-       Newton (1995)

-       Collectie van de Nederlandstalige CD-ROMs (1985-2000), m.n. van de eerste Nederlandstalige tekst CD-ROMs

-       Collectie van gescande artikelen vanaf 1980 over de ontwikkelingen in nieuwe media.

De toekomst van het Pre-internet project

Bij de start van het project in 2015 was na voltooiing van het project voorzien om het digitale en fysieke materiaal in een stichting onder te brengen. Deze zou het materiaal  onderhouden en kunnen uitlenen, publiceren, in bruikleen geven en/of beschikbaar stellen voor een tentoonstelling van een erfgoedinstelling. De toekomst van het archief zou ondergebracht worden bij erfgoedinstellingen zoals ISSG, Koninklijke Bibliotheek, Nationaal Archief en Instituut voor Beeld en Geluid.

Na het opheffen van Electronic Media is het archief beheerd door Jak Boumans. Er is gepraat met erfgoedinstellingen. Meestal waren die geïnteresseerd in een paar items. Maar de collectie is niet opgebouwd om uit elkaar getrokken te worden.

Tot het einde van het jaar kan er informatie opgevraagd worden van de databanken en fysieke apparatuur en boeken. Tevens kan er gepraat worden over overname van het archief. Mocht er geen interesse zijn, dan worden de fysieke zaken ter verkoop aangeboden en de databanken niet meer bijgehouden.

Voor meer informatie: jak@cerendipity.nl