Alweer een internetpionier overleden?

Afgelopen donderdag, op 13 april 2017 overleed op 85 jarige leeftijd computerwetenschapper Robert Taylor. Hij was betrokken bij een aantal cruciale ontwikkelingen in netwerken en interface-oplossingen. In een necrologie in de New York Times wordt hij ‘architect van de moderne wereld’ genoemd. Taylor, in 1932 geboren in Dallas, was al sinds zijn studie Experimentele Psychologie gefascineerd door de relatie tussen mens en computer. 

 

In 1964, toen hij in dienst was van NASA, droeg hij bij aan de ontwikkeling van de computermuis. Hij zag potentieel in het werk van Douglas Engelbart, die bij het Stanford Research Institute (SRI) de interactie tussen computers en mensen onderzocht. Het geld,  dat Taylor voor dat onderzoek regelde, leidde direct tot de ontwikkeling van de muis.

Vanaf 1966 was hij werkzaam voor het Amerikaanse ministerie van Defensie. Onder zijn leiding ontstond de organisatie ARPA, Advanced Research Projects Agency. Daar kreeg hij te maken met veel projecten Toen hij werkte aan drie projecten die op verschillende plekken in de VS plaatsvonden, klaagde hij erover dat hij voor elk project een aparte computer - geen PC, maar een mainframe of mini-computer - nodig had. Met ARPA begon hij te werken aan het realiseren van het computernetwerk  ARPAnet.

  

Uit onvrede over de oorlog in Vietnam nam hij ontslag bij het Pentagon en ging hij werken voor Xerox PARC (Palo Alto Research Center Incorporated). Daar droeg hij bij aan de ontwikkeling van de Alto-computer, genoemd naar de plaats Palo Alto. De Alto-computer was een vroeg prototype van een bureaucomputer, die geen kamer in beslag nam. 

 

Ontmythologiseren 

Als men bovenstaande, korte levensbeschrijving en andere necrologieën leest, waarom worden aan Robert Taylor dan grote titels toegedicht als: één van de vaders van internet, internetpionier, internetgrondlegger en nog grootser: architect van de moderne wereld?

Succes kent vele vaders en is meestal gebaseerd op een mythe. Zo ook met ARPAnet en Internet. Al vele jaren circuleert de mythe dat internet in 1969 werd uitgevonden door het Amerikaanse ministerie van Defensie binnen het Pentagon-project ARPAnet. Het internet netwerk zou zijn ontworpen om een nucleaire aanval te overleven. Dit verhaal ontstond voornamelijk door Robert Cringely, pseudoniem van de Amerikaanse journalist Mark Stephens, die in 1992 met het ARPAnet-verhaal kwam in een boek met de omvangrijke titel Accidental Empires – how the boys of Silicon Valley make their millions, battle foreign competition, and still can’t get a date. Het verhaal kwam nog eens terug in twee tv-series die naar aanleiding van dit boek zijn gemaakt: Triumph of the Nerds en Nerds 2.0.1: A Brief History of the internet. 

Zelf ontmythologiseerde Robert Taylor in 2003 de ARPAnet/Internet hype: “Numerous untruths have been disseminated about events surrounding the origins of the ARPAnet. Here are some facts. The creation of the ARPAnet was not motivated by considerations of war. The ARPAnet was not an internet. An internet is a connection between two or more computer networks” (http://www.invisiblerevolution.net/taylor-2003-interviews-video/taylor-main.html). 

Sterker nog, Robert Taylor geloofde, dat het eerste internet ontstaan is in het Research Center van Xerox. In 1974 begon men daar met de ontwikkeling van de internetarchitectuur PUP (PARC Universal Protocol). In 1975 draaide PUP op meerdere machines en netwerken, terwijl TCP/IP nog slechts een ontwerp was voor 'byte stream protocols'. Medewerkers van het PUP-project hielpen met hun ervaring de TCP-werkgroep, met name om de 'IP packet'-laag toe te voegen. 

Internetpionier? 
Maar was Robert Taylor nu echt een architect van de moderne wereld, omdat hij aan het PC-prototype van de Alto heeft meegewerkt? En was hij een internetpionier, omdat hij meewerkte aan packet switching tussen computers of met het PUP-protocol? Robert Taylor was een begaafd manager, die technische ontwikkelingen goed doorzag. Hij had bovendien het geluk om op de juiste tijd en op de juiste plaats te zijn.

Uitvinder computermuis in de cloud

Douglas (Dough) Engelbart de uitvinder van de computermuis is op 2 juli 2013 op 88-jarige leeftijd overleden. Hoewel deze pionierende computerwetenschapper aan de wieg van de computermuis stond, reikte zijn invloed reikte veel verder; in de huidige terminologie tot in de cloud.

Al in 1964 begon Engelbart als medewerker van het Stanford Research Institute (SRI) met de ontwikkeling van de computermuis. De muis kwam voort uit het onderzoek naar een eenvoudige manier om een cursor op het scherm te bewegen. Hij presenteerde de muis in 1968 in San Francisco tijdens een presentatie die “moeder van alle demo’s” werd genoemd.

 

De eerste prototypes van de muis waren zeer eenvoudig en gemaakt van hout. Het zou overigens nog twee decennia duren totdat de muis een commercieel succes werd. Intussen leek de muis nauwelijks meer op vroege versies van de muis met drie knoppen; de eerste commerciële muis van Apple had slechts één knop. Vandaag zijn computermuizen geavanceerde apparaten; sommige zijn draadloos, en meer recent, hebben zij geen ballen meer voor tracking. In plaats daarvan wordt een laserstraaltje gebruikt om de plaats op het scherm te bepalen.

SRI  gaf Apple een licentie op de technologie van de muis in 1983 voor $40,000 (bijna 50.000 euro) aan Apple. Zelf ontving Engelbart weinig royalties voor zijn uitvinding, aangezien het patent in 1987 verliep en de muis nog niet massaal gebruikt werd.

Waar de naam 'muis' vandaan komt is niet precies te zeggen, maar zeker is wel dat Engelbart die naam niet heeft bedacht. De wetenschappelijke naam van het apparaat de "XY Position Indicator voor een Display System" sloeg niet aan. De eerste gebruikers haatte de ingewikkelde naam van het apparaat en noemde het al snel "schildpad" en later "knaagdier", waarna het apparaat aaibaar werd betiteld als "muis."

Engelbart was een pionierende computerwetenschapper, die zich bezighield met mens/computer-interface in een omgeving toen computers kamerbreed waren en gevoed werden met ponskaarten. Zo werkte hij met zijn onderzoeksteam aan de ontwikkeling van bitmaps, een standaard voor de weergave van afbeeldingen op computerschermen, e-mail, tekstverwerkingsprogramma en voorlopers van de grafische interface. Zo demonstreerde Engelbart ook de eerste video conferentie, tijdens de presentatie van de moeder van alle demo’s, en verklaarde zijn theorie van tekst verwijzingen in het hypertextsysteem.

Na het Stanford Research Institute (SRI), kreeg hij zijn eigen laboratorium, het Augmentation Research Center. Zo ontwikkelde hij een systeem om informatie uit te wisselen via hypertext, als een soort elektronische bibliotheek. Dit informatiesysteem noemde Engelbart het oNLine System en was bedoeld om informatie uit te wisselen met wetenschappers. Het oNLine System vormde de aanzet voor de bouw van ARPAnet, de voorloper van het huidige internet.

Engelbart heeft nu zijn plaats in de cloud gevonden.